در سايه سار حكمت ، شرح و توضيح بدايه الحكمه ( فارسى ) — الصفحة ١٠٤

الفصل الثّالث من الوجود في نفسه ما هو لغيره و منه ما هو لنفسه

بذاته ، و الوجود بغيره ، و هو بالحقيقة راجع إلى العلّيّة و المعلوليّة ، و سيأتي البحث عنهما .

چكيده

وجود لغيره : قسمى از وجود فى نفسه است و به آن وجود ناعتى مىگويند . وجودى است كه مىتوان صفتى را از آن انتزاع كرده و به غير نسبت داد .

وجود لنفسه : وجودى كه وجودش براى خودش است نه براى ديگرى .

وجود بنفسه : وجودى كه از هرجهت مستقل است و نياز به علت نيز ندارد .

وجود بغيره : وجودى كه براى تحققش نيازمند به علت است .

پس وجود بر چهار قسم است :

1 - وجود فى غيره : همان وجود رابط و وجود رابطى است .

2 - وجود فى نفسه لغيره : به آن وجود رابطى و ناعتى گفته مىشود ، مانند وجودهاى اعراض و صورت‌هاى جوهرى .

3 - وجود فى نفسه لنفسه بغيره : وجودات امكانى .

4 - وجود فى نفسه لنفسه بنفسه : همان وجود واجب تعالى .

پرسش

1 . وجود لغيره به چه معناست ؟ توضيح دهيد .

2 . وجود لنفسه به چه معناست ؟ توضيح دهيد .

- همان وجود واجب تعالى است . تنها در ميان اين چهار قسم همان قسم اوّل است كه حكيمان مسلمان دربارهء آن اختلاف نظر دارند و بسيارى آن را انكار نموده‌اند .