گلچينى از معارف تشيع ( فارسى ) — الصفحة ١٦٠

دوازده امام عليهم السلام « 1 »

مفهوم واقعى واژه امام در فرهنگ تشيع فهميده نمىشود مگر اين‌كه خواننده تفاوت عمده اسلام شيعى را با اسلام سُنّى بداند . ريشه‌هاى اين تمايز به نوع ديدگاه‌هاى اصحاب نخستين پيامبر باز مىگردد كه در صدر اسلام از ويژگىها و خاصيت امام ، يا « خليفه » پيامبر داشته‌اند .

پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله شخصاً سه رسالت و وظيفه را انجام داده است :

1 . توضيح و تبيين وحى آسمانى : قرآن كريم كلام خداوند است ، كه براى هدايت بشر نازل شده است ، لذا پيامبر اسلام بنيان‌گذار يك دين جهانى است كه « اسلام » ناميده مىشود .

2 . او ، حاكم و رهبر جامعه اسلامى است . به اين معنا كه حضرتش شريعت خداوند را كه به وسيله قرآن تشريع شده است ، تحكيم بخشيده و اجرا كرده است .

3 . او داراى الهام روحى و بينش خاصى بود كه به وسيله آن مىتوانست ، معانى باطنى و درونى وحى را تفسير كند و انسان‌ها را به پيروى مراتب راه كمال روحانى ، هدايت نمايد .

مطابق فرهنگ اكثريت جهان اسلام « اسلام تسنن » جانشين پيامبر « خليفه » بايد يكى از اين سه وظيفه و كاركرد را انجام دهد و آن اجراى شريعت است .

محمد صلى الله عليه و آله خاتم پيامبران است ، لذا پيامبرى بعد از او نخواهد آمد و به هيچ وجه داراى اشراق درونى و آگاهى و بينش روحى نيستند همانند نبوت ، اين‌ها عطاياى خداوندى است ( اما نه مانند پيامبرى اين الهامات در انسان‌ها هم ممكن است وجود داشته باشد ) .

اما بدون جانشينان پيامبر ، مىتوانند همانند يك حاكم ، مجرى شريعت نبوى باشند .

در واقع ، جريان دين جهانى اسلام ، به خصوص در آغاز نفوذ اسلام ، به اين كار و وظيفه ، اجراى شريعت ، بستگى داشت . سرانجام « اسلام سُنّى » اعتقاد دارد كه پيامبر