روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى ) — الصفحة ٨٦
4 - مجمع البيان
بهشت واجب است و خروجشان از بهشت جايز نيست . چون امّت اسلام اجماع كرده‌اند بر اينكه هركس مستحقّ ثواب است ، بايد به بهشت برود و پس از دخول در بهشت ديگر بيرون نيايد .
پس از آن علّامه مىافزايد : مسئله « وجوب داخل شدن اهل ثواب به بهشت » مبتنى بر يك قاعدهء مسلّم عقلى است كه مىگويد : وفاى به وعده واجب است ولى وفاى به وعيد ( تهديد ) واجب نيست . امّا مسئله خارج نشدن از بهشت بعد از داخل شدن در آن ، مسائلى است كه آيات و روايات زيادى بر آن دلالت مىكند و اجماعى كه طبرسى نقل كرده مبتنى بر دلالت كتاب و سنت ، يا عقل مىباشد . « 17 »
گاهى اوقات علّامه از گفته طبرسى استفاده كرده و بدون تحليل از آن مىگذرد . اينكه گفتار طبرسى را در بعضى موارد ذكر مىكند و بدون هيچ‌گونه اظهار نظرى از آن مىگذرد ، خود ، دليل تائيد گفتار طبرسى و استفاده از آن در روشن شدن معناى آيه است . مانند آيهء : « إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ لَهُمْ عَذابُ الْحَرِيقِ » .
پس از بيان اين نكته كه : فتنه به معناى رنج و عذاب دادن است و ( الَّذِينَ فَتَنُوا ) عموميت دارد و در بردارندهء اصحاب اخدود و مشركان قريش مىباشد كه ايمان‌آورندگان به پيامبر اكرم ( ص ) را آزار و اذيّت مىكردند تا از دين خود بازگردند ، به ذكر گفته‌اى از طبرسى اكتفا كرده و بعنوان تائيد بيان تمام آيه ، مىگويد :
« در مجمع البيان آمده است : اگر كسى بپرسد : چگونه در اين آيه ميان « عذاب جهنّم » و « عذاب حريق » جدايى انداخته شده ، درحالىكه اين دو عذاب يكى است ؟ در جواب گفته مىشود : منظور از اين دو جمله ، اينست كه : اين طايفه غير از « عذاب حريق » در انواع عذابهاى جهنّم مانند : زقوم و غسلين و مقامع
( 17 ) - الميزان : 11 / 35 و هود : 108 و مجمع البيان : 3 / 196 .