روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٦

عصمت انبياء

مصون است .

امّا در توضيح قسم سوّم از عصمت مىگويد : اگر معصيتى از پيغمبر ( ص ) سرزند در حالى كه خودش از آن نهى مىكند ، قول و فعل او متناقض خواهد بود و در اين حال تبليغ‌كنندهء دو پيام متناقض مىباشد . و تبليغ دو امر متناقض تبليغ حقّ نيست و كسى كه به دو چيز متناقض خبر دهد خبرش دور از حقّ و حقيقت است زيرا هريك باطل‌كننده ديگرى است .

علّامه بر عصمت انبياء بطور مطلق ، به آيات ذيل استناد نموده است :

« أُولئِكَ الَّذِينَ هَدَى اللَّهُ فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ » و آيهء : « وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ وَ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُضِلٍّ » و « مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ » و « رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ » .

واضح است كه - بگفته علّامه - انبياء عذرى براى مردم باقى نگذاشته‌اند و حجت را بر آنها تمام نموده‌اند و اين هنگامى صحيح است كه چيزى كه موافق ارادهء الهى و رضاى او نيست از آنها سر نزدند . « 74 » همچنين در الميزان ، آيات فراوان ديگرى را به مناسبت‌هاى خاصّ ذكر مىكند تا عصمت پيامبران را در جهات سه‌گانه فوق مورد تاكيد و تائيد قرار دهد . « 75 »

از سوى ديگر ، روايات و اقوالى را كه عصمت انبياء را مخدوش مىكند مردود شمرده است كه بعضى از آنها را در گذشته آورديم « 76 » . از جمله در تفسير كلام ابراهيم ( ع ) و اسماعيل ( ع ) كه گفتند : « رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً وَ أَرِنا مَناسِكَنا وَ تُبْ عَلَيْنا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ » . گويد : مراد از توبه در جملهء « و تب علينا » توبه به معنى شايع و متعارف نيست زيرا ابراهيم و اسماعيل پيامبر و معصوم بودند و از آنها هرگز گناهى سر نزد تا بخواهند از آن توبه

( 74 ) - الميزان : 2 / 134 - 139 و بقره : 213 ، طه : 52 ، طلاق : 3 ، يوسف : 21 ، جن : 28 ، مريم : 64 ، انعام : 90 ، زمر : 37 . كهف : 17 ، نساء : 165 . ( 75 ) - همان كتاب . ( 76 ) - نگاه كنيد : ص 239 - 246 همين كتاب .