روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى ) — الصفحة ١٧٦
1 - تفسير قرآن به قرآن
و در تفسير آيه : « وَ فِصالُهُ فِي عامَيْنِ . . . » امام علىّ بن ابى طالب ( ع ) به انضمام آيهء : ( وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً ) استنباط نموده كه حد اقل مدت باردارى شش ماه است . « 6 »
در اين روش ، تابعان از صحابه پيروى نموده و بعضى آيات را با آيات ديگر تفسير كرده‌اند بعنوان مثال طبرسى در بيان معناى ( غاشيه ) در آيهء : ( هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ ) از محمّد بن كعب القرظى و سعيد بن جبير نقل كرده كه ، غاشيه آتشى است كه صورت كفّار را فرا مىگيرد و اين معناى آيه : ( تَغْشى وُجُوهَهُمُ النَّارُ ) مىباشد . « 7 »
امام علىّ بن ابى طالب ( ع ) قرآن را چنين توصيف مىكند : « ينطق بعضه ببعض و يشهد بعضه على بعض » : ( بعضى از آيات به‌وسيله بعضى ديگر به سخن مىآيند و بعضى بر بعض ديگر شهادت مىدهند ) . « 8 »
زمخشرى ( متوفى به سال 538 ه . ق ) در اين زمينه مىگويد : « محكم‌ترين معانى قرآن آنست كه از خود قرآن فهميده شود » . « 9 » مفسّران در تفسير به اين روش ، اهميّت مىدادند و اين اهميّت بخاطر شرافت و عظمتى است كه اين روش در ميان ساير روش‌ها در بيان معانى قرآن دارا مىباشد و هيچ تفسيرى از اين روش خالى نيست .
يكى از مفسّران مىگويد : « صحيح‌ترين روش تفسير ، تفسير قرآن به قرآن است ، مطلبى كه در يك جاى قرآن بطور اجمال نقل شده در جاى ديگر آن ، تفسير
اين مطلب همان گفته ابن مسعود و قتاده و ضحاك است . ( ن . ك : قرطبى ، محمد بن احمد انصارى : الجامع لاحكام القرآن ، تحقيق احمد عبد العليم بردونى ، قاهره ، 1384 ه . ق ، 15 / 297 ) و مصطفى الصاوى الجوينى : مناهج فى التفسير ، اسكندريه ، ص 35 . ( 6 ) - ابن كثير : تفسير القرآن العظيم ، قاهره ، انتشارات استقامت ، چ 3 ، 1373 ه ، 3 / 445 . ( 7 ) - طبرسى : مجمع البيان ، قاهره ، 1379 ه ، 10 / 478 و غاشيه : 1 ، ابراهيم : 50 . ( 8 ) - محمد عبده : شرح نهج البلاغة ، بيروت ، 2 / 17 و تفسير الميزان : 1 / 10 . ( 9 ) - زمخشرى : الكشّاف ؛ قاهره ، انتشارات العامرة الشرقية ، 1307 ه ، 2 / 193 .