رسالة الولاية ( ولايت نامه ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٤

فصل پنجم در آنچه كه انسان به كمال خويش به آن مىرسد .

و اين غايت و هدفى كه خداوند در اين آيه بدان اشاره فرموده است ، از قبيل غايتى است كه در اين سخن خود بيان مىفرمايد :

وَ كَذلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ وَ لِنُعَلِّمَهُ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحادِيثِ . « 1 »

( و ما اينچنين يوسف را به تمكين و اقتدار رسانديم و براى آنكه او را علم خواب‌ها بياموزيم . )

و اين سخن ديگرش كه مىفرمايد :

وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ يَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَداءَ . « 2 » ( كه مقام اهل ايمان به امتحان معلوم شود تا از شما مؤمنان هركه ثابت در دين است ( مانند على عليه السّلام ) گواه ديگران كند . )

و مانند غايتى كه در اين سخنش هست نمىباشد .

لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ . « 3 » ( تا آنكه پس از فرستادن اين همه رسولان ، مردم را بر خدا حجتى نباشد . )

بنابراين معناى آيهء فوق اين مىشود كه خداوند سبحان به بندگان اهل يقين خويش ملكوت آسمان و زمين را نشان مىدهد . و خداوند در اين سخن خويش كه مىفرمايد :

إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ * فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ . « 4 » ( فرمان نافذ خدا ( در عالم ) چون ارادهء خلقت چيزى را كند ، به محض اينكه گويد موجود باش بلافاصله موجود خواهد شد ، پس منزه و پاك خدايى كه ملك و ملكوت هر موجود به دست قدرت او و بازگشت شما همهء خلايق به سوى او است . )

معناى ملكوت را بيان فرموده است كه مقصود از ملكوت همان عالم امر يا عالم علوى است . و در حديث آمده است :

( لو لا أنّ الشّياطين يحومون حول قلوب بنى آدم لرأوا ملكوت

( 1 ) . يوسف / 21 ( 2 ) . آل عمران / 140 ( 3 ) . نساء / 165 ( 4 ) . يس / 82 و 83