لغات در تفسير نمونه ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٢
[ ريش : ]
اگر به نزاع با يكديگر برخيزيد سست مىشويد و به دنبال آن بادِ شما را از ميان خواهد برد ؛ اشارهء لطيفى به اين معنا است كه قوت و عظمت و جريان امور بر وفق مراد و مقصودتان از ميان خواهد رفت ؛ زيرا هميشه وزش بادهاى موافق سبب حركت كشتىها به سوى منزل مقصود بوده است ، و در آن زمان كه تنها نيروى محرك كشتى وزش باد بود ، اين مطلب ، فوق‌العاده اهميت داشت .
به علاوه ، وزش باد به پرچم‌ها نشانهء بر پا بودن پرچم كه رمز قدرت و حكومت است مىباشد و تعبير فوق ، كنايه‌اى از اين معنا است . « 1 »
[ ريحان : ]
[ ريحان : ]
« ذُو الْعَصْفِ وَ الرَّيْحانُ »
« رَيحان » به معناى شىء يا گياه خوشبو است ، سپس اين واژه به هر گونه نعمت و روزى خوب و فرحزا ، اطلاق گرديده ، بنابراين ، « ريحان » الهى ، شامل تمام وسائل راحتى و آرامش انسان و هر گونه نعمت و بركت الهى مىگردد . و به تعبير ديگر ، مىتوان گفت كه « ريحان » اشاره به مواهب و نعمت‌هايى است كه بعد از رفع ناملائمات ، عائد انسان مىگردد .
مفسران اسلامى تفسيرهاى متعددى براى اين دو واژه ذكر كرده‌اند كه شايد بالغ بر ده تفسير شود : گاه ، گفته‌اند : « ريحان » هر « شرافت » و فضيلتى را شامل مىشود . و گاه ، گفته‌اند : « ريحان » دخول در بهشت است .
گاه ، « ريحان » را آرامش در بهشت دانسته‌اند .
گاه ، « ريحان » را به معناى « غفران الذنوب » ( آمرزش گناهان ) تفسير كرده‌اند . و گاه ، « ريحان » را « استماع كلام الله » شمرده‌اند . . . و مانند اينها . ولى ، اينها مصاديقى است از آن مفهوم كلى و جامع كه در تفسير آيه ذكر شد . « 2 »
[ ريش : ]
[ ريش : ]
« سَوْاتِكُمْ وَ رِيشاً »
« ريش » در اصل واژهء عربى ، به معناى پرهاى پرندگان است و از آنجا كه پرهاى پرندگان لباسى طبيعى در اندام آنها است ، به هر گونه لباس ، نيز گفته مىشود .
و چون پرهاى پرندگان غالباً به رنگ‌هاى مختلف و زيبا است ، يك نوع مفهوم زينت در معناى كلمهء « ريش » افتاده است .
علاوه بر اين ، به پارچه‌هايى كه روى زين اسب و يا جهاز شتر مىاندازند « ريش » گفته مىشود .
بعضى از مفسران و اهل لغت نيز آن را به معناى وسيع‌ترى گرفته‌اند و آن ، هر گونه
( 1 ) . انفال ، آيهء 46 ( ج 7 ، ص 241 ) ( 2 ) . رحمن ، آيهء 12 ؛ واقعه ، آيهء 89 ( ج 23 ، صفحات 123 ، 293 ، 294 )