چهره منافقان در قرآن با استفاده از تفسير پر ارزش نمونه ( فارسى ) — الصفحة ١١٩
آيات 97 تا 99 سورهء توبه :
عرب نيست و چنان كه ائمّهء لغت مانند مؤلّف « قاموس » و « صحاح » و « تاج العروس » و ديگران گفته‌اند : اين كلمه تنها به عربهاى باديه نشين اطلاق مىشود ، و به هنگامى كه بخواهند معناى مفرد را ادا كنند ، همين كلمه را با ياى نسبت ، به صورت « اعرابى » مىگويند .
بنابراين ، به خلاف آنچه بسيارى تصوّر مىكنند ، اعراب جمع عرب نيست .
« اجدر » از مادهء « جدار » به معناى ديوار است ، سپس به هر چيز مرتفع و شايسته اطلاق شده است ؛ به همين جهت « اجدر » معمولًا به معناى شايسته‌تر استعمال مىشود .
در پايان آيه مىفرمايد : « وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ؛ خداوند دانا و حكيم است . »
يعنى اگر دربارهء عربهاى باديه‌نشين چنين داورى مىكند ، روى تناسب خاصّى است كه محيط آنها با اين‌گونه صفات دارد .
* * * امّا براى اينكه چنين توهّمى پيدا نشود كه همهء اعراب باديه‌نشين ، و يا همهء باديه‌نشينان ، داراى چنين صفاتى هستند ، در آيهء بعد اشاره به دو گروه مختلف در ميان آنها مىكند :
نخست مىگويد : « گروهى از اين عربهاى باديه‌نشين كسانى هستند كه بر اثر نفاق يا ضعف ايمان هنگامى كه چيزى را در راه خدا انفاق كنند ، آن را ضرر و زيان و غرامت محسوب مىدارند » نه يك موفّقيّت و پيروزى و تجارت پر سود ( وَمِنَ الْأَعْرَابِ مَنْ يَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ مَغْرَماً ) .
ديگر از صفات آنها اين است كه « همواره در انتظار اين هستند كه بلاها و مشكلات شما را احاطه كند ، و تيره‌روزى و ناكامى به سراغ شما بيايد ( وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَائِرَ ) . »
دوائر جمع « دائره » و معنى آن معروف است ، ولى به حوادث سخت و دردناك كه انسان را احاطه مىكند ، عرب نيز دائره و در حال جمع « دوائر » مىگويد .
در واقع آنها افرادى تنگ‌نظر ، بخيل و حسودند ؛ بخل آنها سبب مىشود كه هرگونه خدمت مالى در راه خدا را ، غرامت بپندارند ؛ و حسادتشان موجب اين