مشكات هدايت ( فارسى ) — الصفحة ٨٨

محاسبهء نفس

كه همه چيز در آن ثبت شده است ولى در حساب اعمال سه مشكل مهمّ وجود دارد :

مشكل اوّل :

عيب‌ها را نمىتوانيم ببينيم چون حبّ ذات مانع است ، حتّى انسان گاهى عيوب خود را محاسن مىبيند و يا گناهان خويش را عبادت و تنبلى خود را زهد حساب مىكند . قرآن آيات متعدّدى در مورد تزيين اعمال دارد و اين مسأله اجازه نمىدهد كه انسان اعمالش را آن چنان كه هست ، بنگرد .

مشكل دوم :

ما معمولًا اعمالمان را نمىنويسيم ، لغزش‌ها ، اشتباهات و رياها . . .

ولى در امور مادّى حساب‌ها نوشته مىشود . حال كدام حافظه است كه كارهايى كه در طول روز ، ماه و سال انجام شده به ياد بياورد .

مشكل سوم :

گاهى لغزش‌ها به نظر نمىآيد به عنوان مثال روايت داريم ، كه شرك در عمل ، گاهى از حركت مورچه در شب تاريك بر سنگ سخت ، مخفىتر است ، حال چنين گناهانى را چگونه بنويسيم ، خيلى مشكل است .