مشكات هدايت ( فارسى ) — الصفحة ٢١٣

سه گروه كه حقّ بزرگى دارند

كه حقّ معلّمان خير را سبك بشمرد ، منافق بيّن النفاق است .

معلّم خير تعبير جالبى است و همهء امورى كه داراى منشأ خيرى است در ذيل آن داخل است . تعبير خير علوم قرآن و علومى مانند حديث ، فقه ، علوم طبيعى ، پزشكى ، علومى كه باعث آبادى جامعه است و علوم نشأت گرفته از مبادى الهى كه خير و بركتى براى جامعه دارد همه را شامل مىشود ، چرا كه خير يكى از وسيعترين كلمات است و تمام پهنهء جامعهء انسانى را در بر مىگيرد .

احترامى كه در همين روايت كوتاه به مقام معلّم گذاشته شده ، احترام بزرگى است چرا كه استخفاف كنندهء آن را منافق بينّ النفاق مىداند . مقام علم و معلّم بسيار والاست و كافى است براى اهميّت مقام علم و معلّم به اين نكته توجّه كنيم كه براى همه چيز حدّى هست ولى اسلام براى علم حدّى معيّن نكرده و از نظر زمان و مكان و معلّم و مقدار تلاش نامحدود است .

نامحدود از نظر زمان ، زيرا مىفرمايد :

« أُطْلِبُوا العِلْمَ مِنَ المَهْدِ إِلَى اللَّحَدِ » .

نامحدود از نظر مكان ، زيرا مىفرمايد :

« أُطْلِبُوا العِلْمَ وَلَوْ بِالصِّينِ

( چين نقطهء انتهايى آبادى در دنياى آن روز بود » « 1 » .

نامحدود از نظر مقدار تلاش ، زيرا مىفرمايد :

( 1 ) ميزان الحكمه ، 13740 .