ديوان امام ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٢

* مطلع بند چهارم :

رديف : باشد

هنر شعرى و بلاغى : جناس ، تشبيه

بيت ترجيع يا برگردان :

اى نقطهء عطف رازِ هستى * برگير ز دوست جامِ مستى

هزج مسدّس اخرب مقبوض محذوف ( مقصور ) « * »

مفعول / مفاعلن / فعولن ( فعولان يا مفاعيل )

- - U / U - U - / U - - ) U - - . (

ترجيع‌بند / 7 بند ، 49 بيت ( بند اوّل 6 بيت ، بند سوّم 8 بيت و ساير بندها 7 بيت ) / عراقى

جمادى الثّانى 1409 / بهمن 1367

قافيه برگردان : هستى ، مستى

- « س » ، حرف قيد

- « ت » ، حرف روىّ

- « ى » ، حرف وصل

هنر شعرى و بلاغى : اعنات ( لزوم ما لا يلزم ) ، ترصيع ، مراعات نظير ، انواع جناس ، تضادّ ( مطابقه ) ، تلميح ، اغراق ، مبالغه ، تشبيه استعاره

خُم را بگشا به روى مستان * بيزار شو از هواپرستان

قافيه : مستان ، ( ) هواپرستان . . .

- « س » ، حرف قيد

- « ت » ، حرف روىّ

- « الف » ، حرف وصل

- « ن » ، حرف خروج

من شاهد شهر آشنايم * من شاهم و عاشق گدايم

قافيه : آشنايم ، گدايم . . .

- « الف » ، حرف روىّ

- « ى » ، حرف وصل

- « م » ، حرف خروج

رازى است درون آستينم * رمزى است برون ز عقل و دينم

قافيه : آستينم ، دينم . . .

- « ى » ، ردف اصلى

- « ن » ، حرف روىّ

- « م » ، حرف وصل

برخاست ز عاشقى صفيرى * مىخواست ز دوست دستگيرى

( * ) ركن آخر در برخى از بندها ، محذوف و در برخى مقصور آمده