آداب الصلاة ( آداب نماز ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٥

فصل دوم در بيان مقاصد و مطالب و مشتملات كتاب شريف الهى به طريق اجمال و اشاره

شيطان به مرافقت ملكوتيّين بلكه به وصول به مقام قرب و حصول مرتبهء لقاء اللّه كه اعظم مقاصد و مطالب اهل اللّه است . و از اين جهت ، اين كتاب كتاب دعوت به حق و سعادت است و بيان كيفيّت وصول بدين مقام است ، و مندرجات آن اجمالا آن چيزى است كه در اين سير و سلوك الهى مدخليّت دارد و يا اعانت مىكند سالك و مسافر إلى اللّه را . و به طور كلى يكى از مقاصد مهمّهء آن ، دعوت به معرفت اللّه و بيان معارف الهيّه است از شئون ذاتيّه و اسمائيّه و صفاتيّه و افعاليّه ، و از همه بيشتر در اين مقصود ، توحيد ذات و اسماء و افعال است كه بعضى از آن به صراحت و بعضى به اشارت مستقصى مذكور است .

و بايد دانست كه در اين كتاب جامع الهى به طورى اين معارف ، از معرفة الذّات تا معرفة الافعال ، مذكور است كه هر طبقه به قدر استعداد خود از آن ادراك مىكنند ، چنانچه آيات شريفهء توحيد ، و خصوصا توحيد افعال ، را علماء ظاهر و محدّثين و فقها رضوان اللّه عليهم طورى بيان و تفسير مىكنند كه بكلّى مخالف و مباين است با آنچه اهل معرفت و علماء باطن تفسير مىكنند ، و نويسنده هر دو را در محل خود درست مىداند ، زيرا كه قرآن شفاى دردهاى درونى است و هر مريض را به طورى علاج مىكند . چنانچه كريمهء هُوَ الاوّلُ وَ الآخِرُ وَ الظّاهِرُ وَ الباطِن . « 282 » و كريمهء اللَّه نورُ السَّمواتِ وَ الارْض « 283 » و كريمهء هُوَ الَّذى فِى السَّماءِ إله وَ فيِ الارْضِ الهٌ . « 284 » و كريمهء هُوَ مَعَكُمْ . « 285 » و كريمهء اينما تُوَلّوُا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّه « 286 » إلى غير ذلك در توحيد ذات ، و آيات كريمهء آخر سورهء « حشر » و غير آنها در توحيد صفات ، و كريمهء وَ ما رَمَيْتَ اذْ رَمَيْتَ وَ لكِنَّ اللَّه

( 282 ) - پاورقى 127 . ( 283 ) - « خداوند نور آسمان‌ها و زمين است . » ( نور - 35 ) ( 284 ) - « اوست كسى كه در آسمان خداست و در زمين خداست . » ( زخرف - 84 ) ( 285 ) - « او با شماست . . . » ( حديد - 4 ) ( 286 ) - « به هر سو رو كنيد ، آنجا روى خداست . » ( بقره - 115 )