مجموعه رسائل ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥
فصل سوم واجب الوجود بالذات واحد است به وحدت حقه
فصل سوم واجب الوجود بالذات واحد است به وحدت حقه
فصل سوم واجب الوجود بالذات واحد است به وحدت حقه
قبل از اقامهء برهان بر وحدانيّت واجب تعالى شأنه ، لازم است بگوييم كه معناى واحد و وحدت ، مانند معناى وجود و موجود در اذهان عموم انسان‌ها بدون هيچ واسطه‌اى مرتسم مىگردد و ارتسام اين نوع معانى در اذهان نيازمند نيست كه با امورى اعرف از خود اكتساب شود ، بلكه اين گونه از معانى در هر لغت و زبانى ، مبادى اوليه براى تصورات است .
شيخ الرئيس قدس سره در « الهيات » كتاب شفاء مىفرمايد : « موجود و شىء و ضرورى ، معانى اين امور ، در نفس انسان بدون هيچ واسطه ، به ارتسام اولى مرتسم مىگردد ، ارتسام مذكور محتاج نيست كه با چيزهايى روشن‌تر از خود ، اكتساب شود ، زيرا چنان‌كه در باب تصديق ، مبادى اوليه‌اى است كه تصديق به آنها با لذات و بدون واسطه واقع مىشود و تصديق به غير آنها به واسطهء آنهاست ، و اگر اين گونه مباد به ذهن خطور نكند و يا لفظ دال بر آنها مفهوم نگردد ، شناسايى امورى كه معرفت آنها به واسطهء اين مبادى است ممكن نيست .
هم چنان در باب تصورات ، چيزهايى است كه مبادى اوليهء تصورند ، و خود امور بديهيه و متصور بلاواسطه‌اند ، و سزاوارترين اشياء به اين‌كه بدون واسطه تصور شوند چيزهايى است كه براى همهء امور عموميت دارند و عارض همه مىشوند ، مانند