ترجمه و شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٨

نتيجهء بحث

و هي واحدة ؛ هذا محال .

و به مثل البيان يتبيّن استحالة وجود مثلين من جميع الجهات ؛ لأنّ لازم فرض مثلين اثنين التمايز بينهما بالضرورة ، و لازم فرض التماثل من كلّ جهة ، عدم التمايز بينهما ، و في ذلك اجتماع النقيضين ؛ هذا محال .

و بالجملة ! من الممتنع أن يوجد موجود واحد بأكثر من وجود واحد ، سواء كان

است ، كثير باشد ، [ يعنى لازم مىآيد يك چيز درعين‌حال كه يك چيز است يك چيز نباشد بلكه دو چيز باشد ] و اين محال است . [ چون اجتماع نقيضين است . ]

تحقق دو چيزى كه از هر جهت مثل يكديگرند محال است

تحقق دو چيزى كه از هر جهت مثل يكديگرند محال است

با بيانى نظير بيان بالا ثابت مىشود كه تحقق دو چيزى كه از هر جهت مثل هم هستند « 1 » نيز محال مىباشد ، زيرا لازمهء فرض دوئيت آنها اين است كه ميانشان تمايز و اختلاف باشد ، [ چراكه تكثر و تعدد فرع تمايز است و اگر هيچ تمايز و اختلافى وجود نداشته باشد ، وحدت محض حاكم خواهد بود نه كثرت . ] و لازمهء فرض تماثل و تشابه همه جانبهء آنها آن است كه هيچ تمايز و اختلافى ميان آنها وجود نداشته باشد . [ پس بايد ميان آنها هم تمايز وجود داشته باشد و هم تمايز وجود نداشته باشد ] و اين به معناى اجتماع نقيضين است ، [ پس فرض تحقق دو چيزى كه درعين‌حال كه دو چيزاند از همه جهت مثل يكديگر باشند ، فرض تحقق اجتماع نقيضين است ] و اجتماع نقيضين محال مىباشد .

نتيجهء بحث

نتيجهء بحث

حاصل آن‌كه محال است يك موجود با بيش از يك وجود [ مثلا دو وجود ] تحقق

( 1 ) . مثلان عبارتند از دو امر مشارك در ماهيت نوعيه . بنابراين مثلان در ذات و ذاتيات مشتركند ، اگرچه ممكن است در امور ديگر ، كه عرضيات به شمار مىروند ، مختلف باشند ، و از جملهء عرضيات ، وجود است . اما دو چيز در صورتى « مثلان من جميع الجهات » خواهند بود كه علاوه بر ذات و ذاتيات ، در همهء عرضيات نيز مشترك باشند ، و اين مستلزم آن است كه آن دو داراى يك وجود باشند .