ترجمه و شرح بداية الحكمة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠
نظرى دوباره بر غايت حكمت الهى
نظرى دوباره بر غايت حكمت الهى
نظرى دوباره بر غايت حكمت الهى
در اين قسمت اشارهء دوباره‌اى به غايت فلسفه شده و دو چيز به عنوان غايت آن بيان شده است : يكى جداسازى موجود حقيقى از غير حقيقى و ديگرى ، شناخت علل عاليهء وجود . « 1 » پيش از اين ، دربارهء جداسازى و تشخيص موجودات حقيقى از غير حقيقى به تفصيل سخن گفتيم . اما دربارهء شناخت علل عاليهء وجود ، به ويژه واجب تعالى كه علت نخستين است ، بايد گفت : حكمت الهى به دو بخش عمده تقسيم مىشود : امور عامّه - كه دربارهء موجود مطلق و احكام و تقسيمات گوناگون آن بحث مىكند - و الهيات بالمعنى الاخص كه از واجب تعالى و اوصاف سلبى و ايجابى و اسماى حسناى او سخن مىگويد .
در واقع آن‌چه تاكنون دربارهء تعريف ، موضوع و غايت حكمت الهى گفته شد ، همه به بخش امور عامه مربوط مىشود - كه دربرگيرندهء حجم عمدهء بداية الحكمه است و يازده مرحله ( بخش ) از مراحل دوازده‌گانهء آن را به خود اختصاص داده و تنها مرحلهء دوازدهم دربارهء واجب تعالى سخن مىگويد - و بخش دوم ، علم جداگانه‌اى به‌شمار مىرود كه بايد آن را خداشناسى فلسفى ناميد . موضوع اين بخش - يعنى الهيات بالمعنى الاخص - واجب الوجود تعالى است و غايت آن ، آشنايى با آفريدگار هستى ، صفات و اسماى حسناى او مىباشد .
( 1 ) . كلام مؤلف بزرگوار - كه رحمت خداوند بر او باد - در اين‌جا ، با آن‌چه در صدر بحث بيان كردند تفاوت مشهودى دارد . در آن‌جا معرفت موجودات به نحو كلى و تشخيص موجود حقيقى از موجود وهمى را به عنوان دو غايت براى حكمت الهى ذكر كردند و در اين‌جا ، به جاى معرفت موجودات به نحو كلى ، شناخت علل عاليه وجود را مطرح ساخته‌اند .