شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٥

خلاصهء درس بيست و چهارم :

خلاصهء درس بيست و چهارم :

خلاصهء درس بيست و چهارم :

كيفيّات مختصّ به كميّات ، كيفيّاتى هستند كه بواسطهء كميّت ، عارض بر جسم مىشوند و به حكم استقراء سه قسم مىباشند :

1 - شكل و زاويه .

2 - دائره‌اى بودن و مستقيم بودن .

3 - كيفيّات عارض بر عدد .

برخى از فلاسفه ، « خلقت » را نيز ملحق به سه قسم بالا كرده‌اند و اين الحاق را مرحوم استاد علّامه ردّ مىكند .

تفصيل اين چهار قسم در متن درس ذكر شده مراجعه نمائيد .

مرحوم استاد علّامه از مطالب گذشتهء خود چند نتيجه مىگيرد :

الف : بين « مستقيم » و « مستدير » تضادّى نيست و نيز بين خطّ و سطح و بين سطح و جسم تعليمى و نيز سطوح ، بين خودشان و بين خود اجسام تعليمى ، تضادّى وجود ندارد .

ب : بين « مستقيم » و « مستدير » اشتدادى و تضعّفى وجود ندارد .

ج : بين احوال عدد مثل زوجيّت و فرديّت و . . . تضادّى نيست .

د : در احوال بالا : عدد تشكيكى به شدّت و ضعف و زيادت و نقيصه ، وجود ندارد .

ه : كيفيّات مختصّ به كميّات در ماديّات و مجرّدات مثالى هر دو موجود جارى است .

تفصيل اين مطالب در متن درس ذكر شده ، مراجعه نمائيد .

كيفيّات استعدادى كه همان قوّه و لا قوّه مىباشد به سه نوع تقسيم شده است :

1 - استعداد شديد براى منفعل بودن و پذيرش فعلى مثل ناتوانى و عليل بودن و نرمى .

2 - استعداد شديد براى عدم انفعال و عدم پذيرش فعلى مثل سالم بودن مزاج و حالت و سفتى و سختى .