شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٥

خلاصهء درس شانزدهم :

خلاصهء درس شانزدهم :

خلاصهء درس شانزدهم :

1 - مفاهيم معتبر در ماهيّات يا از قبيل ذاتيات هستند مثل جنس و نوع و فصل يا از قبيل عرضيّات مثل نويسنده در مورد انسان .

2 - عرضى يا از قبيل محمول به ضميمه هستند مثل جسم ، حادّ است يا از قبيل خارج محمول مثل عالى و سافل .

ساختار درختى دو مورد بالا به نحو زير است :

3 - ذاتى از غير ذاتى به چند امر تميز داده مىشود ؟

4 - در تقدّم اجزاء ماهيّت بر خود ماهيّت اشكالى وارد شده و پاسخى از آن داده شده و بدنبال آن از اين سؤال كه چرا مثل جنس و فصل را جزء ذات مىنامند در حالى كه فلاسفه مىگويند ذاتى عين ذات است ؟ پاسخى داده شده است .

5 - ماهيّت داراى جنس و فصل مثل انسان و اسب و . . . ، « نوع » ناميده مىشود و معناى ذاتى مشترك در چند نوع مثل حيوان ، « جنس » و امر ذاتى مختصّ بيك نوع مثل ناطق ، « فصل » ناميده مىشود .

6 - معناى معقول از حيوان مثلا نسبت به معناى زايد مقارن با آن يعنى ناطق ، يعنى حيوان را نسبت به حيوان ناطق كه مجموع معناى معقول و امر مقارن با آن مىباشد « علّت