فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٦٨

مقولهء متى ، زمان

الفصل الثّامن عشرفي المتى

الفصل الثّامن عشرفي المتى

مقولهء متى ، زمان

مقولهء متى ، زمان

متن

في المتى : وهو الهيأة الحاصلة للشيء . . . هيأة حاصلة لها هي المتى .

ترجمه

متى هيئت حاصل از نسبت يك شىء به زمان است . به زودى خواهد آمد « 1 » كه براى هر حركتى از آن جهت كه وجود سيال تدريجى دارد مقدار غير قارى هست كه به آن اختصاص دارد و با امتدادهاى غير قار در ديگر حركات مغاير مىباشد .

بنابراين براى هر حركت خاصى كه واحد بالعدد هست ، زمان خاصى است كه آن هم واحد بالعدد است ، مگر آن كه بعضى از اين زمان‌ها قابل انطباق بر بعضى ديگر از زمان‌ها مىباشند .

زمان عمومى دايمى كه ما به وسيلهء آن حركات را اندازه مىگيريم همان زمان حركت يومى است كه ملاك اندازه گيرى ساير زمان ها و حركت‌هاست و به سبب آن نسبت بعضى از حركات به بعض ديگر را از نظر تقدم و تأخر يا بلندى و كوتاهى تعيين مى كنيم . و براى حوادث به حسب نسبتى كه با زمان پيدا مى كنند هيئتى به وجود مىآيد كه آن مقولهء متى است .


( 1 ) . در فصل يازدهم از مرحلهء نهم