فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٦
تمايز به سه چيز حاصل مىشود
الفصل الرّابع‌فى شطرٍ من أَحكام العدم
الفصل الرّابع‌فى شطرٍ من أَحكام العدم
تمايز به سه چيز حاصل مىشود
تمايز به سه چيز حاصل مىشود
متن
قد تَقَدَّم أنّ العدَم لا شيئيّة . . . إلى ما بين الوجودين من التّوقّف .
ترجمه
از پيش گذشت كه عدم ، واقعيتى ندارد . « 1 » پس محض نيستى و بطلان است .
آنچه بر اين مطلب تفريع مىشود اين است كه درعدم ، تمايزى نيست ؛ زيرا تمايز بين دو چيز يا به تمام ذات است ، مانند دو نوعى كه تحت دو مقوله در مىآيند ( مانند انسان كه تحت مقولهء جوهر است و خط كه تحت مقولهء كم است ) يا به بعض ذات است ، مانند دو نوعى كه تحت يك مقوله باشند ( مانند انسان و بقر كه تحت مقولهء جوهرند ) يا به اعراضى است كه بر ذات عارض مىشوند ، مانند دو فرد از يك نوع ( زيد و عمر از نوع انسان ) و براى عدم ، ذاتى وجود ندارد .
آرى ، گاهى عدم به وجودى اضافه مىشود . بدين سبب بهره‌اى از وجود مىگيرد و به دنبال آن
( 1 ) . در فرع هشتم از فروعى كه در فصل دوم از همين مرحله گذشت