كشكول شيخ بهائى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٨

715 - در علم نافع معاد

زايل نكند ز تو مغبونى * نه شكل عروس و نه مأمونى « 1 »

در قبر ، به وقت سؤال و جواب * نفعى ندهد به تو اسطرلاب « 2 »

زان ره نبرى به در مقصود * فلسش قلب است و فرس نابود

از « علم رسوم » چه مىجويى ؟ * وندر طلبش تا كى پويى ؟

علمى بطلب ! كه تو را فانى * سازد ز علايق جسمانى

علمى بطلب ! كه به دل نور است * سينه ز تجلّى آن ، طور است

علمى كه از آن ، چو شوى محفوظ * گردد دل تو « لوح المحفوظ »

علمى بطلب ! كه كتابى نيست * يعنى : ذوقى است ، خطابى نيست

علمى كه نسازدت از دونى * محتاج به آلت قانونى

علمى بطلب ! كه نمايد راه * وز سرّ ازل كُندَتَ آگاه

علمى بطلب ! كه جدالى نيست * حالى است تمام و مقالى نيست

علمى كه مجادله را سبب است * نورش ز چراغ ابو لهب است

علمى بطلب ! كه گزافى نيست * اجماعى است و خلافى نيست

علمى كه دهد به تو جان نو * علم عشق است ، ز من بشنو !

عشق است كليد خزاين جود * سارى در همه ذرّات وجود

غافل تو نشسته به محنت و رنج * وندر بغل تو كليد گنج

جز حلقهء عشق مكن در گوش ! * از عشق بگو ! در عشق بكوش !

« علم رسمى » همه خذلان است * در عشق آويز كه علم آن است

آن علم ز تفرقه برهاند * آن علم تو را ز تو بستاند

آن علم تو را ببرد به رهى * كز شرك خفىّ و جلى برهى

آن علم ز چون و چرا خالى است * سرچشمهء آن علىِ عالى است

ساقى ! قدحى ز شراب الست * كه نه خستش پا نه فشردش دست

در ده به بهايىِ دل‌خسته ! * آن ، دل به قيود جهان بسته

تا كُندهء حرص ز پا شكند * وين تخته كلاه ، ز سر فكند


( 1 ) . قضيهء عروس ، قضيهء اقليدس است كه در هندسه معروف است و منظور از « مأمونى » مثلث متساوى السّاقين است . ( 2 ) . اسطرلاب : آلتى است براى تعيين ارتفاع كواكب و تشخيص زمان و ميل آفتاب و مقادير ظل و . . . .