كشكول شيخ بهائى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٦

633 از مجاز تا حقيقت

633 از مجاز تا حقيقت

633 از مجاز تا حقيقت

« شيخ بهايى » در كتاب موسوم به « سوانح حجاز » ، دربارهء رسيدن از مجاز به حقيقت چنين سروده :

عابدى در كوه لبنان بُد مقيم * در بن غارى چو اصحاب رقيم

روى دل از غير حق برتافته * گنج عزّت را ز عزلت يافته

روزها مىبود مشغول صيام * يك ته نان مىرسيدش وقت شام

نصف آن شامش بُد و نصفى سحور * وز قناعت داشت در دل صد سرور

بر همين منوال حالش مىگذشت * نامدى از كوه هرگز سوى دشت

از قضا يك شب نيامد آن رغيف * شد ز جوع آن پارسا زار و نحيف

كرد مغرب را ادا وانگه عشا * دل پر از وسواس و در فكر عشا

بس كه بود از بهر قوتش اضطراب * نه عبادت كرد عابد شب ، نه خواب

صبح چون شد زان مقام دلپذير * بهرقوتى آمد آن عابد به زير

بود يك قريه به قرب آن جبل * اهل آن قريه همه گبر و دغل

عابد آمد بر در گبرى ستاد * گبر او را يك دو نان جو بداد

عابد آن نان بستد و شكرش بگفت * وز وصول طعمه‌اش خاطر شگفت

كرد آهنگ مقام خود دلير * تا كند افطار بر خبز شعير

در سراى گبر بُد گرگين سگى * مانده از جوع استخوانى و رگى

پيش او گر خطّ پرگارى كشى * شكل نان بيند بميرد از خوشى

بر زبان گر بگذرد لفظ خبر * خبز پندارد رود هوشش ز سر

كلب در دنبال عابد پو گرفت * از پى او رفت و رخت او گرفت

ز آن دو نان عابد يكى پيشش فكند * پس روان شد تا نيابد زو گزند

سگ بخورد آن نان و از پى آمدش * تا مگر بار دگر آزاردش

عابد آن نان دگر دادش روان * تا كه باشد از عذابش در امان

كلب آن نان دگر را نيز خورد * پس روان گرديد از دنبال مرد

همچو سايه از پى او مىدويد * عف و عف مىكرد و رختش مىدريد

گفت عابد : چون بديد اين ماجرا * من سگى چون تو نديدم بىحيا

صاحبت غير دو نان جو نداد * و آن دو را خود بستدى اى كج نهاد !