بررسى هاى اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٤
برترى اسلام در توحيد
اختلافى كه با همديگر دارند ، تابيده است : « وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى » . « 1 »
سپس در مرحلهء سوم مشاهده خواهد كرد كه اين همه صفات گوناگون جلوه‌هايى هستند از ذاتى نامتناهى و در حقيقت همه عين هم و همه عين ذات مىباشند : « قُلِ اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَ هُوَ الْواحِدُ الْقَهَّارُ » . « 2 »
برترى اسلام در توحيد
برترى اسلام در توحيد
اين است مراحل سه‌گانهء توحيد كه نصيب رهروان راه حق مىشود و شيفتگان حق و حقيقت از اديان و مذاهب مختلف كه سر و كار با خدا دارند هنگام رهسپار شدن و پيمودن اين راه آن را هدف نهايى خود قرار مىدهند ، ولى اسلام براى ارتقاى رهروان تربيت شدهء خود اوجى بالاتر از اوجى كه ديگران راه برده‌اند كشف كرده و آن را هدف نهايى آنان قرار مىدهد ، زيرا آنچه از متون برهمايى و بودايى و صابئى و مجوسى و مسيحى يا غير آنها دست‌گير مىشود همين اندازه است كه صفت محدوديت را از حق سلب كرده ، وى را حقيقتى نامتناهى و بالاتر از هر اسم و رسم بشناسند و ليكن اسلام عدم تناهى را ( از آن جهت كه صفت است و صفت هرچه باشد از تحديد موضوع خالى نخواهد بود ) نيز به عنوان صفت نفى كرده ، ذات مقدس را بالاتر از هر اسم و رسم و حتى بالاتر از اين توصيف مىداند و اين مرحله از توحيد است كه جز در آيين مقدس اسلام در جاى ديگر نمىتوان سراغ كرد . امام ششم طبق روايتى كه در كتاب كافى از آن حضرت نقل شده ، اين مرحله را از آيهء كريمهء : « قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى » . « 3 » استفاده مىفرمايد و نظر به اين‌كه اين بحث از سطح بحثى كه تاكنون در اين مقاله تعقيب كرده‌ايم بالاتر
( 1 ) . از آن خداست هر نام نيكوتر . ( اعراف ، آيهء 180 ) ( 2 ) . بگو خدا آفرينندهء هر چيز است ، اوست يكتا و ( بر هر چيز ) غالب . ( رعد ، آيهء 16 ) ( 3 ) . اسراء ، آيهء 110