بررسى هاى اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٨
روياى صريح و غير صريح
عورت مردم را با آن مهر مىكنم . ابن‌سيرين گفت : تو مؤذن مىشوى و مردم با اذان تو روزه مىگيرند و از خوردن و آميزش جنسى خوددارى مىكنند .
روياى صريح و غير صريح
روياى صريح و غير صريح
از آنچه گفته شد ، به دست آمد كه خواب بر دو قسم است : خواب صريح كه نفس خواب بيننده تصرفى در مشاهدات خود نكرده و احتياج به تعبير ندارد و خواب غيرصريح كه نفس در آنچه ديده تصرفاتى كرده و از اين جهت احتياج به تعبير و بازگرداندن صورت ذهنى او به صورت حقيقى و اولى دارد ، مانند تعبير نور به علم و ظلمت به جهل و حيرت .
خواب‌هاى غير صريح نيز به دو دسته تقسيم مىشوند : يكى خواب‌هايى كه انتقال و حكايت در آنها روشن است و به آسانى مىتوان آنها را به اصل برگرداند ، مانند مثال‌هاى گذشته ، و ديگر خواب‌هايى كه تصرفات نفس در آنها پيچيده و مبهم است و يافتن مشهودات اصلى براى شخص معبر سخت و يا غيرممكن است . اين دسته از خواب‌ها همان خواب‌هايى است كه آنها را « اضغاث احلام » مىنامند و پوچ و بىتعبير مىدانند .
اين خلاصهء بحثى است كه دانشمندان علم‌النفس دربارهء رؤيا كرده‌اند و در قرآن شريف مؤيداتى براى آن مىتوان يافت ؛ مثلًا موضوع بازگشت نفس به عالم فوق طبيعت در حال خواب از اين دو آيه استفاده مىشود :
« وَ هُوَ الَّذِي يَتَوَفَّاكُمْ بِاللَّيْلِ » « 1 » .
« اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى » . « 2 »
( 1 ) . انعام ، آيهء 60 ( 2 ) . زمر ، آيهء 42