فهرست توصيفى دست نوشتهاى كشاورزى و فلاحت دوره اسلامى ( فارسى ) — الصفحة ٣٦

* الفلاحه / كشاورزى - عربى

كه همان ديوفنطس اسكندرانى صاحب كتاب معروف صناعه الجبر باشد كه قسطابن لوقا بعلبكى آن را ترجمه به عربى نموده و نسخه آن مشتمل بر مقاله چهارم تا هفتم در كتابخانه رضويه مشهد محفوظ است ( مورخ صفر 595 ، تحت رقم 5466 ) ] و لاونطيونس و طارنطينوس و افريقاوس [ شايد : افريقانوس كه على الظاهر بايد همان سكستوس يوليوس افريكانوس عالم نيمه اول قرن سوم ميلادى باشد ] ومقالات نيقاوس و كتاب موسوم به قنطرليا ، و منقسم است بر چهارده مقاله هر كدام مشتمل بر چندين باب به اين شرح :

مقاله اول : در هفده باب

مقاله دوم : در بيست و هفت باب

مقاله سوم : در دوازده باب

مقاله چهارم : در پانزده باب

مقاله پنجم : در هجده باب

مقاله ششم : در بيست و چهار باب

مقاله هفتم : در شصت باب

مقاله هشتم : در پنجاه و يك باب

مقاله نهم : در بيست و يك باب

مقاله دهم : در بيست و پنج باب

مقاله يازدهم : در بيست و سه باب

مقاله دوازدهم : در چهل و چهار باب

مقاله سيزدهم : در چهل و چهار باب ، ولى ناقص و اوراقش بسيار نامرتب است )

مقاله چهاردهم : در چهل و يك باب ( ايضا اين مقاله نيز ناقص و اوراق آن فوق العاده درهم است )

فهرست عناوين ابواب مقالات :

مقالهء اول :

- فى ان الضيعه ينتفع بها منفعه عظيمه بمشاهده صاحبها لها

- فى ان الصبيان اوفق فى الفلاحه من غيرهم

- فى اى المواضع تصح الابدان فيها اكثر من غيرها و اين ينبغى ان تبنى منازل الضياع

- فى انه ينبغى ان يكون فى الضياع العظيمه جبال كثيره الاشجار و كيف تنصب هذه الاشجار

- فى المياه و كيف ينبغى ان يجمع ماء المطر

- فى انه لاينبغى ان ينتقل الفلاحون و لاالغروس من المواضع الجيده الى المواضع الرديه

- فى الوكيل و المدير الذى يكون على الضيعه [ اين باب را كه مشتمل است بر بعضى دستورات مفيد و اخلاقى ذيلا به جهت مزيد فايده باختصار درج مى نمائيم ، گويد : « ينبغى للمتولى على الضيعه ان يكون مثالا يتمثل به تدبير كل من فى الضيعه و ان يتشبهوا به و يكونوا يجلوا به بحسن سيرته اكثر من اجلالهم له لفزعهم منه و ينبغى ان