تحفة الأحباب شرح فارسى بر تشريح الافلاك ( فارسى ) — الصفحة ١٩
[ اول : دائره معدل النهار ]
نموده و سوّمى در جاى خويش ايستاد ، در صورتى كه حركت دو نفر به مقدار نصف حركت خورشيد باشد و پس از آن هردو به شخص ساكن برسند ، نسبت به ساكن روز جمعه بوده و به آنكه به طرف مغرب حركت كرده روز پنجشنبه است ، و نسبت به آنكه بجانب شرق سير نموده روز شنبه مىباشد .
[ فصل اول : در بيان دوائر عظام ]
[ فصل اول : در بيان دوائر عظام ]
متن : الفصل الأوّل فى الدّوائر العظام و الصّغار و القسى المشهورة الدّائرة ان نصفت الكرة فعظيمة و الّا فصغيرة .
و العظام عشرة .
[ اول : دائره معدل النهار ]
[ اول : دائره معدل النهار ]
الأولى معدل النّهار و قطباها قطبا العالم ، و الفصل المشترك بينها و بين سطح الارض خطّ الاستواء ، يوازيها صغار مرتسمة من تحرّك النّقاط عن جنبيها و هى المدارات اليوميّة .
ترجمه : فصل اوّل شرح دوائر عظيمه و صغيره و قوسهاى مشهور دائره اگر كره را به دو قسمت مساوى تقسيم كند ، پس آن را عظيمه و در غير اين صورت صغيره خوانند .
و دوائر عظيمه ده تا هستند :
اوّل دائرهء معدل النّهار دو قطب اين دائره همان دو قطب عالم بوده و فصل مشترك بين اين دائره و بين سطح زمين خط استواء مىباشد .
و بموازات اين دائره دوائر صغيرهاى از حركت نقاط فرضشدهء در دو طرف اين