برهان ( فارسى ) — الصفحة ٤٣

فصل دوم : در كيفيت حصول علم براى ما و اختلاف علوم و كيفيت آن

موضوع فرض شود ؛ نيز ممكن است كه حس جميع مقارنات را شامل نباشد و جميع قيود را تميز ندهد . از اين‌جا روشن مىشود كه ارتفاع جميع قيود به‌طور كلى ، يا ارتفاع قيدى از قيود در اين‌مورد سودمند نيست و همه يا اكثر امور محسوس ، بر خلاف معانى ، از اين قبيل است .

پس روشن شد كه تصديق در مورد معانى از نظر شمول بر جميع مقارنات و قيود اصدق است ، و اين اصل شريفى است كه در جاهاى بسيارى سودمند بوده است .

50 . اما اين‌كه علم به قضاياى محسوس و قضايايى كه برگشت به آن‌ها مىكنند چگونه حاصل مىشود ، به زودى ، ان شاء اللّه ، به تفصيل از آن بحث خواهد شد .