رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الألباب به ضميمه مصاحبات ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٨

4 ابحاث علمى

طرح مودت و آشنايى بريزند ؟ و بالاخره آنان را سرپرست و صاحب اختيار خود قرار دهند و مؤمنين را رها كنند ؟ و سپس آن قدرت و سلطنتى كه كفار به اين دسته از مردم پيدا مىكنند ، در اثر اين عمل ناشايسته ، آن را قدرت و سلطنت و قهاريتى از براى خدا عليه آنان به شمار مىآورد .

يعنى غلبه و سلطنت كفار بر مسلمانان ، غلبهء الهى بر آنان است ؛ پس شما اى مسلمانان ، چنين نكنيد تا خدا چنان نكند . و در اين‌جا نفس قدرت و سلطنت كفار را نفس قدرت و سلطنت خدا نسبت به مسلمانان قرار داده است .

علامه : منطق قرآن دربارهء توحيد افعالى و استناد جميع اقوال به حضرت حق‌متعال ، بسيار عالى است . در سورهء كهف ( 18 ) ، آيهء 12 مىفرمايد :

« ثُمَّ بَعَثْناهُمْ لِنَعْلَمَ أَيُّ الْحِزْبَيْنِ أَحْصى لِما لَبِثُوا أَمَداً » . « 1 »

زيرا كه معلوم است مراد از علم در اين‌جا علم فعلى است ، و آن عبارت است از وجود اشيا و ظهور آن‌ها با وجود خاص خود در نزد حضرت پروردگار متعال ، و اين قسم استعمال از علم كه مراد نفس افعال موجودات باشد در قرآن مجيد بسيار آمده است ؛ چون آيهء شريفهء :

« وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَيْبِ » ، « 2 »

و آيهء :

« لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ » . « 3 »

و اين علم را در اين‌جا بعضى معناى خوبى كرده‌اند و گفته‌اند كه : معنايش اين است :

( 1 ) . « و سپس ما اصحاب كهف را برانگيختيم ، تا بدانيم كدام يك از دو گروه ، زمان درنگ آن‌ها را بهتر به شمارش شمرده‌اند . » ( 2 ) . قسمتى از آيهء 25 سورهء حديد : « براى آن‌كه خدا بداند كسى را كه او را و رسولان او را به غيب يارى مىكند . » ( 3 ) . صدر آيهء 28 سورهء جن : « براى آن‌كه خدا بداند كه آن رسولان ، رسالات پروردگارشان را ابلاغ كردند . »