رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الألباب به ضميمه مصاحبات ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٠
4 ابحاث علمى
ننمايند ، نتوانند طى الأرض كنند .
پس بنابراين طى الأرضى كه از افراد غير كامل أحياناً نقل شده است چه محملى دارد ؟
علامه : از افراد غير كامل نقل نشده است و حتماً مباشرين آن از وارستگان و واصلانند . « 1 »
تلميذ : 2 . چه بسا ديده شده است - چنان چه در روايات آمده است و شواهد تاريخى نيز حاكى است - بعضى از وارستگان و واصلان ، ديگران را نيز با معيت خود به طرف مقصود با طى الأرض برده‌اند .
در اين صورت بايد گفت كه : نفس ملكوتى و خلاقه آنان ، قادر بر ايجاد اجسامى غير از خود نيز در محل منظور مىباشند .
علامه : همين طور است .
تلميذ : 3 . افرادى كه طى الأرض آن‌ها قدرى طول مىكشد ؛ مثلًا پنج دقيقه يا ده دقيقه يا بيشتر مىباشد ، چگونه طى الأرض آن‌ها انجام مىگيرد ؟
علامه : چون كاملًا به مقام كمال نرسيده‌اند ، طى الأرض آن‌ها ناقص است ، و براى خلاقيت ابدان در محل منظور ، احتياج به صرف وقت و اعمال قوّهء بيشترى دارند ؛ مانند طى الأرض أجانين كه معمولًا طول مىكشد ، و راجع به آوردن تخت بلقيس در قرآن كريم وارد است :
« قالَ عِفْرِيتٌ مِنَ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقامِكَ » . « 2 »
( 1 ) . ممكن است - همانطور كه خود علامه فرموده‌اند - طى الأرض افراد غير كامل در اثر تبعيت از افراد كامل باشد . بدين طريق كه هر وقت بخواهند طى الأرض كنند ، بر حسب اذن و اجازه از شخص صاحب كمالى كه به آن‌ها داده شده است ، در همان لحظه آن شخص بزرگ حضور يابد و آنان را با خود ببرد ، يا بدون حضور او بلكه به مجرد اراده ، او آنان را به محل مقصود برساند ( 2 ) . صدر آيهء 39 سورهء نمل : « عفريتى از جن به سليمان گفت كه : من تخت بلقيس را در همين جلسه‌اى كه اين‌جا نشسته‌اى قبل از آن‌كه برخيزى براى تو مىآورم ! »