رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الألباب به ضميمه مصاحبات ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٥

4 ابحاث علمى

إِلهَ إِلّا أَنَا فَاتَّقُونِ » . « 1 »

2 . « يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلاقِ » . « 2 »

جبرائيل در نزولاتش در اموراتى كه انجام مىدهد و تدبيرى كه در عالم مىكند ، از او استمداد مىنمايد ، و كأنه او همراه جبرائيل است . به تعبير ما مثل كمك به جبرائيل است .

و اين آيهء دوم بسيار عجيب است كه مىفرمايد : خدا كسانى از بندگان خود را كه شايستهء انذار و بيم از روز قيامت كه روز تلاقى است مىبيند ، بر آن‌ها روح را القا مىكند . كه در اين‌جا با كلمهء القا آمده است .

غرض ، روح يك واقعيتى است و يك موجود اشرف و افضلى است كه چون ملائكه براى انجام امور عالم نازل مىشوند ، او همراه ملائكه نازل مىشود و كمك مىدهد آن‌ها را در آن مأموريت ؛ اين است هويت روح .

پس جبرائيل ربطى به روح ندارد و از افراد و انواع روح نيست و روح نيز فرد ندارد ، و خود نوعى است كه منحصر به شخص واحد مىباشد . و اما جبرائيل از ملائكه است ؛ و روح يك واقعيتى است در خلاف فرشتگان .

در هر صورت دو دسته هستند : يك دسته روح است كه يك واقعيتى است ، و يك دسته ملائكه هستند ؛ آن وقت كيفيت ملائكه هم جورى است كه از روح استمداد مىكنند و به سراغ كارهايى كه مىروند ، با روح مىروند و روح آن‌ها را تأييد مىكند :

« يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ » .

و از اين‌كه در قرآن روح به لفظ مفرد آورده شده است و ملائكه به صيغهء جمع ،

( 1 ) . آيهء 2 سورهء نحل : « خداوند فرشتگان را با روح از عالم امر خود فرو مىفرستد بر هر يك از بندگان خود كه بخواهد ، براى اين‌كه انذار كنند كه هيچ معبودى جز خدا نيست ، و بايد شما از خدا بپرهيزيد ! » ( 2 ) . ذيل آيهء 15 سورهء غافر : « القا مىكند روح را از امر خود بر هر يك از بندگان خود كه بخواهد ، براى آن‌كه از روز تلاقى بترساند . »