رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الألباب به ضميمه مصاحبات ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٤

4 ابحاث علمى

تمثيل كذايى .

* * * تلميذ : مراد از روح در قرآن كريم : « تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ » « 1 » چيست ؟ و مراد از روح القُدُس و روح الأمين چيست ؟ و آيا روح با روح انسان و ارواح انسان نسبتى دارد يا نه ؟ و وزان فرشتگان با روح چيست ؟

علامه : مراد از روح القدس و روح الأمين ، جبرئيل است : « قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ » ، « 2 » « نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلى قَلْبِكَ » . « 3 »

و اما روح ظاهراً خلقتى است بسيار وسيع‌تر از جبرائيل و غير جبرائيل ؛ خلقى است از مخلوقات خدا ، افضل از جبرائيل و ميكائيل . در سورهء نبأ وارد است كه :

« يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفًّا لا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَواباً » . « 4 »

چون جبرائيل مسلماً از ملائكه است ، و در اين آيه ، روح در مقابل ملائكه قرار گرفته است ؛ پس روح غير از ملائكه و جبرائيل است .

روح ، يك مرحله‌اى است از مراحل وجودات عاليه كه خلقتش از ملائكه اشرف و افضل است و ملائكه هم از آن‌ها استمداد مىكنند در اموراتى كه انجام مىدهند .

دو آيه در قرآن كريم وارد است كه دلالت دارد بر آن‌كه خداوند براى پيامبران و رسولان خود كه دعوت مىكنند مردم را به سوى حق ، روح را به آن‌ها مىفرستد ، و ملائكه هم كه نزول مىكنند با روح پايين مىآيند :

1 . « يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لا

( 1 ) . آيهء 4 سورهء قدر : « در شب قدر ملائكه و روح پايين مىآيند ، با اذن پروردگارشان با هر امر و فرمانى . » ( 2 ) . صدر آيهء 102 سورهء نحل : « بگو : روح القُدُس قرآن را بر تو از جانب پروردگارت فرو فرستاد . » ( 3 ) . آيهء 193 - 194 سورهء شعراء : « روح الأمين قرآن را بر قلب تو فرو فرستاد . » ( 4 ) . آيهء 38 سورهء نبأ : « قيامت روزى است كه روح در محضر خدا قيام مىكند ، و فرشتگان نيز به طور صف بسته قيام دارند ، و كسى سخن نمىگويد ، مگر آن‌كه خداوند رحمان به او اذن داده باشد و راست گويد . »