رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الألباب به ضميمه مصاحبات ( طبع جديد ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٨

1 ابحاث قرآنى

و در سورهء عَبَسَ خيلى روشن است كه جملهء : « مَتاعاً لَكُمْ وَ لِأَنْعامِكُمْ » * تفسير براى جملهء : « وَ فاكِهَةً وَ أَبًّا » است ، بنابر لفّ و نشر مرتّب ، چون معناى فاكهه واضح است ، و از طرفى مىدانيم كه فاكهه متاع براى چهارپايان نيست ، بلكه متاع براى خصوص انسان است ، بنابراين « مَتاعاً لَكُمْ » * تفسير براى « وَ فاكِهَةٍ » * واقع مىشود ، و طبعاً جملهء « وَ لِأَنْعامِكُمْ » * تفسير براى « وَ أَبًّا » ، خواهد شد . پس معلوم مىشود كه ابّ ، علوفهء حيوانات است .

و اما در سورهء نازعات جملهء : « مَتاعاً لَكُمْ وَ لِأَنْعامِكُمْ » * تفسير براى جملهء : « أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها » است ، نه به نحو لفّ و نشر مرتب و يا مشوش ، بلكه اجمالًا تفسير آن است كه از آب و گياهى كه از زمين مىرويد ، خداوند متاع شما و متاع چهارپايان را معين و مقدر فرموده است .

چون مَرعى در لغت به معناى رِعْى - بالكسر - است كه به معناى گياه است ، و اختصاص به گياه حيوانات ندارد و يا مصدر ميمى است ، و آن هم به همين معناست .

و اما جملهء : « وَ الْجِبالَ أَرْساها » جملهء « استطراديّه » است ، كه بين جملهء مفسِّر و مفسَّر واقع شده و براى بيان استحكام زمين كه از تمايل و مَيَدان باز ايستد و به هم نپاشد آمده است ، كه با كوه‌هاى استوار و ثابت ، اين زمين را حفظ فرمود ، تا بتواند گياه دهد و آب از خود خارج كند ، تا خوراك شما و چهارپايان فراهم آيد . اين است آن‌چه به نظر مىرسد ، واللَّه أعلم .

* * * تلميذ : در بسيارى از آيات قرآن ، اوامرى كه به رسول اللَّه صلى الله عليه و آله مىشود ، مصدَّر به لفظ قُلْ است ؛ مانند :

« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ » ، « 1 »

( 1 ) . آيهء 1 سورهء اخلاص : « بگو : اوست اللَّه ، اوست يگانه . »