بخشي از دست نوشته هاى علامه دوران شيخ بهاء الدين عاملى ( فارسى ) — الصفحة ٧٥

91 . تحفهء حاتميّه - هفتاد باب - اسطرلاب ( 1 ) اسطرلاب ، فارسى

انجام : « و اگر زمان ساختن آن قريب باشد ، شناختن باشد . شناختن آن به اين طريق در كمال سهولت و آسانى است و اين رساله بر لفظ سهولت و آسانيّت ، سمت اختتام يافت » .

گزارش متن : رساله‌اى است در قواعد اسطرلاب كه از هفتاد باب كوتاه ساخته شده است . شيخ بهاء الدّين عاملى اين رساله را به نام اعتماد الدوله حاتم بيك اردوبادى به‌هنگامىكه وى نزد شيخ بهاء الدّين به‌فراگيرى علم اخترشناسى به‌ويژه اسطرلاب اشتغال داشته ، نگاشته است :

باب اوّل : در بيان حدّ اسطرلاب و القاب ، اجزا و خطوط آن ؛

باب دهم : در معرفت غايت ارتفاع آفتاب ؛

باب بيستم : در معرفت مقدار مسافتى كه در پيمودن آن مانعى بوده باشد ؛

باب سىام : در معرفت ارتفاع قطب فلك البروج ؛

باب چهلم : در معرفت تقويم قمر ؛

باب پنجاهم : در معرفت تعيين قبله به طريق ديگر ؛

باب شصتم : در معرفت درجهء طلوع و درجهء غروب و درجهء ممرّ كوكب شظيّه ؛

باب هفتادم : در شناخت كواكب مثبت بر عنكبوت .

گزارش نسخه : * نوع خط : نستعليق * عنوانها و نشانيها : قرمز * نوع كاغذ : شرقى * تعداد برگ : 58 « 1 ب - 58 الف » * تعداد سطر : 9 * اندازهء متن : 5 / 11 * 6 سانتيمتر * اندازهء جلد : 17 * 11 سانتيمتر * نوع جلد : مشمّع قهوه‌اى ، عطف : تيماج قهوه‌اى .

ويژگيها : در حاشيه تصحيح شده ، حاشيه‌نويسى با نشان « 12 » دارد ، نسخه بدلها با نشان « خ ل » در حاشيه نگاشته شده ، نسخه اندكى آسيب ديده است .

« شمارهء 1 / 2489 »