معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣

حديث ثقلين .

( انظر الى القول لا الى القائل ) ؛

« به سخن بنگر ، نه به سخنگوى » .

و در حديث آمده است :

( الحكمة ضالّة المؤمن ، فخذ الحكمة و لو من اهل النّفاق ) ؛

« حكمت گمشده مؤمن است . حكمت را فراگير ، اگرچه گوينده از اهل نفاق باشد » .

امير مؤمنان عليه السّلام در خطبه معروف « شقشقيّه » مىفرمايد :

لو لا ما أخذ اللّه على العلماء ، أن يقارّوا على كظّة ظالم و لا سغب مظلوم ، لالقيت حبلها على غاربها ؛ « 1 »

« اگر نبود پيمانى كه خداوند از علما و دانايان گرفته ، كه هرگز بر پرخورى ستمگر و گرسنگى مظلوم تحمّل نكنند ، زمام شتر خلافت را بر كوهانش مىبستم و رها مىكردم » .

آرى اگر پذيرش خلافت يك وظيفه شرعى و انسانى نبود ، امير مؤمنان آن را نمىپذيرفت ، كه خلافت از ديدگاه امير مؤمنان عليه السّلام وسيله است نه هدف . يك تكليف الهى است نه يك موقعيّت اجتماعى .

چه تعبير زيبا و سند گوياست كلام خداوند كه مىفرمايد :

وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا وَ ما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ ؛ « 2 »

« براى هركسى درجاتى است از آنچه انجام داده است ، و هرگز پروردگار تو از اعمال آنها غافل نيست » .

( 1 ) - نهج البلاغه ، خطبه 3 . ( 2 ) - سوره انعام ، آيه 132 .