معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٥
حكومت و اجتماع
و اگر اين مطلب را ضميمه كنيم كه فقها مىگويند : « مقدّمه واجب ، واجب است » ، نتيجه مىگيريم كه تشكيل حكومت بر امّت اسلامى لازم و واجبست .
در اينجا مىتوانيم به آياتى از قرآن كريم استشهاد كنيم ، كه در آنها به تعاون و همكارى امر شده ، و در مورد روابط بين المللى از جنگ و صلح و غيره گفتگو شده است :
وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ وَ لكِنَّ اللَّهَ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْعالَمِينَ ؛
« اگر نبود اينكه خداوند برخى از مردم را به وسيله برخى ديگر دفع مىكند ، زمين تباه مىشد . » « 1 »
وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها ؛
« اگر به صلح تمايل كنند تو نيز به آن گرايش كن . » « 2 »
وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا ؛
« شما را تيره تيره و قبيله قبيله آفريديم ، تا همديگر را بشناسيد . » « 3 »
لا يَنْهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ؛
« خداوند شما را نهى نكرده از اينكه در مورد كسانى كه در دين با شما نبرد نكردند و شما را از دينار خود بيرون نكردند ، با نيكى رفتار كنيد و با آنها عدالت كنيد كه خداوند عدالت‌پيشگان را دوست مىدارد . » « 4 »
يك‌بار ديگر اشاره مىكنيم كه تعيين شكل حكومت غير از وظائف دولت مىباشد .
( 1 ) - سوره بقره ، آيه 251 . ( 2 ) - سوره انفال ، آيه 61 ( 3 ) - سوره حجرات ، آيه 13 . ( 4 ) - سوره ممتحنه ، آيه 8 .