معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٩
چند نمونه از احكام اخلاقى
« اگر او به تو خيانت كرده ، تو در حقّ او خيانت نكن . تو مرتكب چيزى مشو ، كه ديگرى را براى آن نكوهش مىكنى . اگر نبود اينكه او را قسم دادى و به قسم او راضى شدى ، به تو مىگفتم از آنچه در دست توست حقّ خود را بردار ، ولى تو راضى شده‌اى و قسم او را امضا كرده‌اى . »
در اينجا امام صادق عليه السّلام به دو دليل اخلاقى ، آن شخص را امر مىفرمايد و حقّ خودش را از يهودى استيفا نكند و معادل حقّ خويش از مال او برندارد :
دليل اول اينكه خيانت در برابر خيانت روا نيست ، اگر او كار زشتى انجام داده تو نبايد به خيال مقابله به مثل ، دست به كار زشت بزنى ، چنان كه مىفرمايد : « اگر او به تو خيانت كرده تو هرگز خيانت نكن ، تا مرتكب چيزى نشوى كه خود آن را نكوهش مىكنى . »
پيشواى پرهيزگاران در اين رابطه مىفرمايد :
( اكبر العيب ان تعيب ما فيك مثله ) ؛
« بزرگترين عيبها اينست كه ديگرى را در مورد چيزى كه خود نيز دارى سرزنش كنى . » « 1 »
خيانت يكى از بزرگترين صفات رذيله است كه از ستم ، دوروئى ، پستى و فرومايگى ريشه مىگيرد و شخص خائن از زمره مسلمانان بيرون است ، چنان كه در حديث شريف آمده است :
( من غشّنا فليس منّا ) ؛
« كسى كه به ما خيانت كند از ما نيست . »
و در حديثى ديگر آمده است :
( 1 ) - نهج البلاغه ، كلمات قصار ، شماره 353