معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤

5 . قوانين طبيعى

سلب كند ، يا اين حق را به انسان عطا كند . آرى مىتوان اين حقوق را به خدا نسبت داد ، زيرا او آفريدگار جهان است و آنچه در عالم هست او آفريده و او عطا فرموده است .

3 . وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ؛

« برنمىدارد بردارنده‌اى بار گناه ديگرى را . » « 1 »

4 . لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها ؛

« خداوند كسى را جز در آنچه به او عطا فرموده ، تكليف نمىكند . » « 2 »

اكنون كه در آئين عدل و حقّ تكليف بر غير مقدور جايز نيست برداشتن آن نيز معنى ندارد ، وقتى كه بازخواست شخص بىگناه به سبب جرم ديگرى روا نيست ، برداشتن آن نيز مفهوم ندارد ، مگر از باب بيان واقعيت ، توضيح مطلب ، و يا اسناد شىء به علّة العلل ، كه آفريدگار جهان هستى و طبيعت و پديد آورنده همه سنتها و قوانين است .

5 . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ ؛

« اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، اموال همديگر را در ميان خود به ناحق نخوريد ، مگر اينكه دادوستدى بار رضايت شما باشد . » « 3 »

6 . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ ؛

« اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد به قراردادها عمل كنيد . » « 4 »

فقها با آيه « تِجارَةً عَنْ تَراضٍ » بر صحّت معاملات استدلال


( 1 ) - سوره انعام ، آيه 164 . ( 2 ) - سوره طلاق ، آيه 7 . ( 3 ) - سوره نساء ، آيه 29 . ( 4 ) - سوره مائده ، آيه 7 .