معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٦

دريوزگى

كه سؤال و دريوزگى آب چهره را مىبرد ، شرف و كرامت را نابود مىسازد ، جامعه را به قهقرى مىكشد و دچار انحطاط مىسازد .

انسانى كه خداوند او را « خليفة اللّه » قرار داده ، و آن را امين خود در روى زمين نام نهاده ، و اسرار خود را در نزد او به وديعت گذاشته ، به او آن‌قدر نيرو عطا فرموده كه از شرف و كرامت خود حفاظت كند ، و بتواند از ماه و خورشيد شريفتر ، و از موجود برجسته‌اى باارزشتر شود .

ولى با كمال تأسّف اين انسان ، با اين‌همه ويژگيها شرف و بزرگوارى خود را زير پا مىگذارد و دست ذلّت به سوى ديگران دراز مىنمايد و آلودگيهاى دست ديگران را از آنها پذيرا مىشود ! !

از اين‌رو در رژيمهاى شايسته تلاشهاى فراوان مىشود كه هرگز احدى دست گدائى به سوى كسى دراز نكند ، و براى هركسى كه توان كار دارد ابزار كار تأمين مىشود ، و براى هر فردى كه توان كافى ندارد حقوق كافى تعيين مىگردد .

گاهى مىپرسند : اگر دريوزگى اين‌قدر زشت است ، پس چرا اسلام به صدقات مستحبّى اين‌همه تشويق نموده ، و از ردّ سائل نهى فرموده است ؟

مگر اين كار راه را بر گدايان هموار نمىسازد ؟ !

در پاسخ بايد گفت : فرمان اسلام به صدقات مستحبّى به عنوان راه علاج ، و راه ريشه‌كن نمودن فقر نيست ، بلكه به عنوان رفع نياز موقّتى است ، كه عواطف انسانى آن را ايجاب مىكند .