رسائل توحيدى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٦

شيطان

قسم اول : تصرفاتى كه در آدمى با وسوسه و خطورات قلبى انجام مىدهد .

خداوند متعال فرمود : « وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ » « 1 » ( و همان اهريمنان به دوستان خود وسوسه كنند ) .

و فرمود : « مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ » « 2 » ( از بدى و وسوسه‌كننده نهان شونده آن‌كه در سينه‌هاى مردم وسوسه كند ) ، « خنّاس » همان‌طور كه درروايات آمده ، نام شيطانى است كه برانسان گمارده شده است . و روايت اصول كافى در اين باره پيش از اين بيان شد .

انبياء و اولياى معصوم از اين قسم از تصرفات شيطان در امانند ؛ ولذا اگر وسوسه‌اى از آن ملعون نسبت به ايشان واقع شود ، به صورت ظهور و تجسم براى آنان مىباشد ؛ اين مطلب درروايات فراوانى كه حاوى قصه‌هاى نوح و ابراهيم و اسماعيل و موسى و عيسى و يحيى و نبى اكرم عليهم السلام مىباشد ، آمده است .

قسم دوم : ساير تصرفاتى كه در انسان از غيرطريق قلب انجام مىدهد ، مانند تصرف در اعضاى انسان ، نظير آنچه در جريان حضرت ايوب و بيمارى سخت او نقل شده است . اين قسم از تصرفات در اولياى غيرمعصوم مقدمهء قسم اول است ، و در معصومين ، موجب آزار آنان مىگردد .

قسم سوم : تصرفات آن ملعون درامور خارج از انسان . خداوند متعال فرمود :

« قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ » « 3 »

شيطان گفت : خدايا چنان كه مرا گمراه كردى ، من نيز در زمين همه چيز را در نظر فرزندان آدم جلوه مىدهم و همه آنها را گمراه خواهم كرد .

و روايات اين باب بىشمار است .

( 1 ) . انعام ، آيهء 121 ( 2 ) . ناس ، آيات 4 - 5 ( 3 ) . حجر ، آيهء 39