رسائل توحيدى ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٣

شواهدى از كتاب و سنّت بر تجرد فرشتگان

شهوت و روح ايمان و تنها روح قدس را ندارند ؛ و در كافران سه روح است : روح كالبد ، روح قوه و روح شهوت . آن‌گاه فرمود : روح ايمان تا وقتى كه انسان گناه بزرگى انجام ندهد ، همراه اوست ؛ پس هنگامى كه مرتكب گناه بزرگى گردد ، از او جدا مىشود ؛ و كسى كه روح قدس دراو منزل كند هرگز مرتكب گناه كبيره نمىگردد .

و در اصول كافى از ابى بصير نقل است كه امام صادق عليه السلام فرمود :

إِنَّ لِلْقَلْبِ أُذُنَيْنِ ، فَإِذاهَمَّ الْعَبْدُ بِذَنْبٍ ، قالَ لَهُ رُوحُ الإِيمانِ : لا تَفْعَلْ ؛ وَ قالَ لَهُ الشَّيْطانُ : افْعَلْ ؛ وَ إِذا كانَ عَلى بَطْنِها نُزِعَ مِنْهُ رُوحُ الإِيمانِ ؛ « 1 »

قلب دو گوش دارد . چون بنده آهنگ گناهى كند ، روح ايمان به او گويد : نكن ، و شيطان به او گويد : بكن ؛ و هرگاه ( مشغول ارتكاب گناه شود ، مانند آن‌كه ) روى زن زناكار قرار گرفته باشد ، روح ايمان از او جدا مىشود .

و نيز در اصول كافى از حماد نقل است كه امام صادق عليه السلام فرمود :

ما مِنْ قَلْبٍ إلّاوَلَهُ أُذُنانِ ؛ عَلى إِحْداهما مَلَكٌ مُرْشِدٌ ، وَ عَلَى الأُخْرى شَيْطانٌ مُفْتِنٌ . هذا يَأْمُرُهُ وَ هذا يَزْجُرُهُ . الشَّيْطانُ يَأْمُرُهُ بِالْمَعاصي وَالْمَلَكُ يَزْجُرُهُ عَنْها ؛ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ - عَزَّوَجَلَّ - : « عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ - ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ » « 2 »

هر قلبى ، دوگوش دارد ؛ برسر يكى از آن دو ، فرشته‌اى راهنماست ، و بر سر ديگرى شيطانى فتنه‌انگيز است ؛ اين فرمانش دهد و آن بازش دارد . شيطان به گناهان فرمانش دهد ، و فرشته از آنها بازش دارد و اين همان است كه خداوند متعالى فرمايد : در طرف راست و چپ ( به مراقبت او ) بنشسته‌اند هر سخنى بر زبان آورد همان‌دم رقيب و عتيد بر آن آماده‌اند .

از جمله « و اين همان است كه خداوند متعالى فرمايد . . . » . استفاده مىشود كه

( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، باب 109 ، ص 267 ، ح 2 ( 2 ) . همان ، ص 266 ، ح 1