رسائل توحيدى ( فارسى ) — الصفحة ٢١٨

فرشتگان

سَأَلَ ، أَمَرَ واحِداً مِنَ الْكَرُّوبِيّينَ فَتَجَلَّى لِلْجَبَلِ فَجَعَلَهُ دَكّاً ؛ « 1 »

كرّوبيان ( فرشتگان مقرب ) ، گروهى از پيروان ما از نخستين آفرينش‌اند كه خداوند آنان را پشت عرش قرار داد . اگر نور يكى از آنها برتمام اهل زمين تقسيم شود ، آنان را كفايت كند . آن‌گاه امام عليه السلام فرمود : هنگامى كه موسى خواستهء خود را به خداوند عرضه داشت ، به يكى از آنان فرمان داد ، پس نور او بركوه جلوه‌گر شد و آن را متلاشى ساخت .

و شما پس از دقت در آيهء : « فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً فَلَمَّا أَفاقَ قالَ سُبْحانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ » « 2 » و رواياتى كه درباره آن نقل شده است ، تصديق خواهيد نمود كه اين فرشتگان فانى در خداوند سبحان‌اند ، به غير او توجه ندارند و براى آنها جز خداوند سبحان چيزى نيست .

و اين جمله روايت : « خداوند آنان را پشت عرش قرار داد » . برهمين معنا اشارت دارد ، زيرا عرش ، عالم تدبير و قضاء وقدر است و تمامى تفصيل‌ها و حكم‌ها بدان منتهى مىگردد ، بنابراين در پشت آن ، اثرى از اين امور نخواهد بود .

و نيز در روايتى آمده است :

إِنَّ الْعالينَ قَوْمٌ مِنَ الْمَلائِكَةِ لا يَلْتَفِتُونَ إِلى غَيْرِ اللَّهِ وَلَمْ يُؤَمَرُوا بِالسُّجُودِ لآدَمَ وَ لَم‌ْيَشْعُرُوا أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْعالَمَ وَ لا آدَمَ ؛

عالين ( بلند رتبه گان ) گروهى از فرشتگان‌اند كه به غير خداوند ، توجه ندارند ، و مأمور برسجده براى آدم نبودند ، و نمىدانند خداوند ، جهان و آدم را آفريده است .

دسته دوم : فرشتگان عبادت‌كننده و پرستش‌گر ؛ در نهج‌البلاغه آمده است :

ثُمَّ فَتَقَ ما بَيْنَ الْسَمواتِ الْعُلى ، فَمَلأَهُنَّ أَطْواراً مِنْ مَلائِكَتِهِ ، مِنْهُمْ سُجُودٌ

( 1 ) . همان ، ج 56 ، ص 184 ، ح 26 ( 2 ) . اعراف ، آيهء 143