رسائل توحيدى ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢
عرش و كرسى
« وجوه » تمام موجودات و وجودهاى شريف آنها به طور تفصيلى حضور دارند ، همان‌گونه كه خداوند مىفرمايد : « وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ » « 1 » ( و هيچ چيز در عالم نيست جز آن‌كه منابع وخزائن آن نزد ماست ) . و در اين صورت معناى آيه :
« وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ » « 2 » ( و خزائن غيب ، نزد خداست ، كسى جز خدا برآن آگاه نيست ) به نحوى به آن باز مىگردد ، و به نحوى با « كتاب مبين » متّحد مىگردد ، كه دربارهء آن بحث خواهد شد .
آيات ذيل ، مكمّل مطالب فوق مىباشد :
« الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ » « 3 »
آنان كه عرش الهى را بر دوش گرفته و آنان كه پيرامون عرشند ، به تسبيح وستايش حق مشغولند .
« وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ » « 4 »
درآن روز ، فرشتگان را مشاهده كنى كه گرداگرد عرش درآمده‌اند و با ستايش پروردگارشان تسبيح مىگويند .
« وَ الْمَلَكُ عَلى أَرْجائِها وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ » « 5 »
و فرشتگان بر اطراف آسمان باشند و عرش پروردگارت را در آن روز ، هشت ملك برگيرند . « 6 »
تفسير « عرش بزرگ » به « سلطنت بزرگ » كه در روايت حنان‌بن سدير « 7 » آمده است ،
( 1 ) . حجر ، آيهء 21 ( 2 ) . انعام ، آيهء 59 ( 3 ) . غافر ، آيهء 7 ( 4 ) . زمر ، آيهء 75 ( 5 ) . حاقه ، آيهء 17 ( 6 ) . هرگونه تفصيلى جز با اجمالى كه پيش از آن است ، تمام نمىشود . بنابراين . حاملان همان نگاه‌داران اجمال‌اند ؛ و كسانى كه گرداگرد عرش و بر اطراف آسمان‌اند ، فرشتگانى هستند كه تفاصيل امر را صيانت مىكنند . ( مؤلف ) ( 7 ) . توحيد ، باب 50 ، ص 321 ، ح 1