رسائل توحيدى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٧

ذات اشياء در عين حال كه حجاب است ، حجاب نيست

آن ذات فانى مىگردد و وجه پروردگار كه داراى مهترى و بزرگوارى است ، پايدار مىماند . « 1 »

و در روايت مربوط به « معراج » كه در اصول كافى و تفسير عياشى نقل شده ، آمده است كه رسول گرامى ، شب معراج از جبرئيل درباره درياهايى كه بالاى آسمان هفتم مشاهده نمود ، سؤال كرد وجبرئيل در پاسخ گفت :

هِيَ سُرادِقاتُ الْحُجِبِ الّتِي احْتَجَبَ اللَّهُ تَبارَكَ وَ تَعالى بِها ؛ وَلَوْ لا تِلْكَ الْحُجُبُ لَهَتَكَ نُورُ الْعَرْشِ كُلَّ شَىءٍ ؛ « 2 »

آنها سراپرده‌هاى حجاب‌هايى هستند كه خداوند تبارك و تعالى بدانها پوشيده شد ؛ و اگر آن پرده‌ها نبود ، نور سرير الهى همه چيز را مىدريد .

و چون دراين روايت « هتك » كه [ به معناى « پرده دريدن » مىباشد و ] بدون حجاب تحقق نمىيابد ، به اشياء نسبت داده شد ، معلوم مىشود كه ذات هر شىء ، خود يكى از حجاب‌هاست ، چنان‌كه كلام موسىبن جعفر عليهما السلام بر آن دلالت داشت ، آن‌جا كه فرمود :

« ميان او وخلقش حجابى جز مخلوقش نيست » .

و نيز معلوم مىشود كه گاهى برخى از موجودات از بعضى ديگر پوشيده و محجوب مىگردند ، مانند عرش كه به واسطهء درياها پوشيده است . كلام حضرت امير به ذعلب نيز به وضوح اين مطلب را تأييد مىكند ، آن‌جا كه فرمود :

حَجَبَ بَعْضَها عَنْ بَعْضٍ لِيُعْلَمَ أَنْ لا حِجابَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ خَلْقِهِ غَيْرُ خَلْقِهِ ؛ « 3 »

برخى از اشياء را از بعض ديگر پوشانيده تا دانسته شود ميان او وخلقش حجابى جز مخلوقش نيست .

( 1 ) . اقتباس از آيهء 27 رحمن : « وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ » ( 2 ) . تفسير على بن ابراهيم قمى ، ج 2 ، ص 3 ( 3 ) . توحيد ، باب 43 ، ص 309 ، ح 2