رسائل توحيدى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٥

فصل چهارم : شواهدى از روايات

لَوْلا آيَةٌ في كِتابِ اللَّهِ لَحَدَّثْتُكُمْ بِمايَكُونُ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ ؛ فَقُلْتُ لَهُ : آيَّةُ آيَةٍ ؟

قالَ : قَوْلُ اللَّهِ : « يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ » ؛

اگر يك آيه در كتاب خدا نبود ، آنچه را تا روز قيامت تحقق مىيابد براى شما مىگفتم . پرسيدم : كدام آيه ؟ فرمود : اين سخن خدا : خداوند آنچه را خواهد ، بزدايد و ثبت كند و نزد اوست مادر كتاب .

مانند اين روايت ، در توحيد « 1 » از اميرالمؤمنين آمده است . روايات وارد شده در ثبوت بداء ، بيش از حدّ است كه از نقل آنها براى اختصار ، صرف نظر مىكنيم .

در محاسن « 2 » از حريز يا عبداللَّه بن مسكان نقل است كه امام باقر عليه السلام فرمود :

لا يَكُونُ شَيءٌ فِي الأَرْضِ وَلا فِي السَّماءِ إِلّا بِهذِهِ الْخِصالِ السَّبْعَةِ : بِمَشِيَّةٍ ، وِإِرادَةٍ ، وَ قَدَرٍ ، وَقَضاءٍ ، وَإِذْنٍ ، وَ كِتابٍ ، وَأَجَلٍ ، فَمَنْ زَعَمَ إِنَّهُ يَقْدِرُ عَلى نَقْصِ واحِدَةٍ مِنْهُنَّ فَقَدْ كَفَرَ ؛

چيزى درآسمان و زمين نيست ، مگر با اين هفت خصلت : بامشيّت و اراده و قدر ، و قضاء و اذن ، و كتاب واجل ؛ هركه گمان كند مىتواند يكى از آنها را نقض كند ، كافر است .

اين روايت به آيات ذيل اشاره دارد :

« يَفْعَلُ اللَّهُ ما يَشاءُ » « 3 »

خداوند هر چه را خواهد ، انجام دهد .

« إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » « 4 »

( 1 ) . توحيد ، باب 42 ، حديث ذعلب ، ص 305 ( 2 ) . محاسن ، ص 244 ، ح 236 ؛ بحارالانوار ، ج 5 ، ص 121 ( 3 ) . ابراهيم ، آيهء 27 ( 4 ) . يس ، آيهء 82