اعجاز قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٣٧

ه - قرآن معجزات را علاوه بر نفوس انبياء ، به خدا نيز نسبت مىدهد

ه - قرآن معجزات را علاوه بر نفوس انبياء ، به خدا نيز نسبت مىدهد

ه - قرآن معجزات را علاوه بر نفوس انبياء ، به خدا نيز نسبت مىدهد

آيه‌اى كه در بخش پيشين ذكر شد * « 1 » ، دلالت دارد بر اينكه تأثير نفوس انبياء ، منوط به امر و اذن خداست ؛ در نتيجه ، تأثير مقتضى آنگاه امكان‌پذير است كه امرى از ناحيهء خداوند و همراه يا متحّد با اذن او باشد ، و امر خداوند در آيهء « إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ » * * « 2 » [ يس ( 36 ) / 82 ] - به ايجاد و آفرينش و گفتن « كن » [ موجود شو ] تفسير شده است . گذشته از اين ، قرآن كريم افعال اختيارى مردم را نيز به خدا نسبت داده مىفرمايد :

1 - « . . . فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى رَبِّهِ سَبِيلًا ، وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ . . . » [ دهر ( 76 ) / 29 و 30 ] - هركس بخواهد ، راهى را به سوى پروردگار خويش در پيش گيرد ، ولى نمىتوانيد مگر اينكه خداوند بخواهد .

2 - « إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ ، لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَسْتَقِيمَ ، وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ . » [ تكوير ( 81 ) / 27 - 29 ] - قرآن جز پند و اندرزى براى جهانيان نيست ، تا هركس از شما كه بخواهد ، راه راست در پيش گيرد ، و شما نمىتوانيد مگر اينكه خدا بخواهد ، كه او پروردگار جهانيان است .

اين آيه‌ها دلالت دارند بر اينكه حتى امورى كه زمام آنها در دست بشر است ، بىاذن خدا امكان تحقّق ندارد ، زيرا اين امور اگرچه به خواست و ارادهء انسان انجام مىپذيرند ، ولى اراده و مشيّت

( 1 ) ( * ) مراد ، اين آيه شريفه است : « . . . وَ ما كانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ، فَإِذا جاءَ أَمْرُ اللَّهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ ، وَ خَسِرَ هُنالِكَ الْمُبْطِلُونَ » سوره مؤمن ( 40 ) / 78 . ( 2 ) * * نظير چندين آيهء ديگر ، كه در قرآن كريم آمده است . ر - ك : [ بقره ( 2 ) / 117 ، آل عمران ( 3 ) / 47 ، مريم ( 19 ) / 35 ، و مؤمن ( 40 ) / 68 ]