شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى ) — الصفحة ١٨
حاج ملا محمّد جعفر لاهيجى شارح مشاعر
جماعتى باشند كه با خطابيات و لطايف ذوقى و عرفانى سروكار دارند و از منطق و رياضى و برهان عقلى بيگانه‌اند ؛ از اين جهت است كه غور و عمق تحقيقات ملا صدرا را جز اوحدىّ ناس درك نمىكنند . جان مطالب همان است كه پيش اشاره شد ؛ آخوند ملا صدرا داراى قوهء خلاقهء منشيانهء كم‌نظير بلكه در فنون فلسفى بىنظير است ؛ بر خلاف شيخ رئيس كه مؤلفات خود را با عربى غليظ و شواذّ لغات و نوادر استعمالات نوشته است ، ملا صدرا مطالب عالى و دقيق فلسفى را به حدى ساده و منشيانه مىنويسد كه گاهى مقالات نثر شيواى عربى او را نوعى از شعر عالى فلسفى مىتوان محسوب داشت ؛ چون در سطح عالى فكر خود دقايق علمى را براى تقريب به افهام على طرف الثّمام قرار داده است ، مبتديان نوكار ، سطح فكر و اوج انديشهء او را نمىبينند و فريب ظواهر عبارات شيرين و جذاب او را مىخورند و با جرعه‌اى چندان مست و مغرور مىشوند كه دامن از دست مىدهند و همه چيز را فراموش مىكنند .
بارى در اين باره مطالب گفتنى بسيار است ، عجالتا به همين قدر اكتفا مىكنيم و به مطالب ديگر مىپردازيم .
حاج ملا محمّد جعفر لاهيجى شارح مشاعر
حاج ملا محمّد جعفر لاهيجى شارح مشاعر
حاج ملا محمد جعفر فرزند ملا محمد صادق لاهيجى از مشايخ حكما و مدرسان فلسفه است كه در اصفهان مىزيست و معاصر با فقيه مجتهد معروف حاج محمد ابراهيم كرباسى متوفاى جمادى الاولى سنهء ( 1261 ه . ق ) و از اساتيد آقا على مدرس زنوزى و آقا محمد رضا قمشه‌اى بود .
اطلاعى كه اين حقير از سرگذشت احوال وى دارد ، زايد بر آنچه در مواضع مختلف كتاب « الذريعه » آمده و در « ريحانة الادب » نقل شده اين است كه وى در فلسفه ، شاگرد ميرزا ابو القاسم مدرس خاتون‌آبادى متوفاى ( 1202 ه . ق ) و ملا محراب گيلانى متوفاى ( 1217 ه . ق ) و افضل الحكماء و المدرسين آخوند ملا على بن جمشيد نورى مازندرانى متوفاى رجب ( 1246 ه . ق ) بوده