مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — الصفحة ٤٩
فصل اول : روح
باب اول‌در بيان سبب انحراف از طريق‌پسنديده و حصول اخلاق ذميمه و بيان‌قواى انسانى ؛ و در اين چند فصل است
باب اول‌در بيان سبب انحراف از طريق‌پسنديده و حصول اخلاق ذميمه و بيان‌قواى انسانى ؛ و در اين چند فصل است
فصل اول : روح
فصل اول : روح
] بدان كه روح در مملكت تن به منزلهء سلطان است و از براى او اعضا و جوارح [ و ] لشكر و خدم بسيار است كه هر يك را خدمتى مقرّر و شغلى معيّن است . و از ميان ايشان ، چهار قوّه‌ى است كه حكمران مملكت و سرداران لشكرند و ساير قوا زيردستان و فرمانبردارند . و اين چهار قوّه :
يكى ، عقل است كه به منزلهء وزير است از براى روح .
دوم ، شهوت است كه مانند عامل خَراج است و طمّاع و دروغ زن و هميشه مخالف با عقل است .
سوم ، غضب است كه مانند شحنه‌ى « 1 »
شهر ، تيز و بىباك و شرير است و پيوسته خواهد كه پادشاه فريب او خورده به آن چه گويد عمل كند و فرمان عقل را اطاعت ننمايد .
( 1 ) . شحنه : داروغه .