مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — الصفحة ١٧٩
21 - ريا
و حيا نمىكنى كه با حضرت بارى تعالى به اين افعال استهزا مىكنى و تحصيل رضاى مردم را به وسيله‌ى طاعت ربّانى « 2 »
مىنمايى و از سخط الهى و فساد عمل خود باك ندارى و حضرت إله در نزد تو بى اعتبارتر از مشتى بندگان بىچاره است و حال آن كه زمام اختيار همه‌ى امور در قبضه‌ى قدرت او است .
كليدِ درِ دوزخ است آن نماز * كه در چشم مردم گزارى دراز
اگر جز به حق مىرود جاده ات * در آتش فشانند سجّاده ات « 3 »
علاوه بر اين كه فاسد شدن عبادت به ريا يقين و معلوم و آن چه از مردمان منظور است حصول آن احتمالى موهوم است . و بسا باشد كه رياى تو را حق تعالى بر او ظاهر سازد و تو رسوا و خوار شوى . حافظ :
تزكيه‌ى نفس كن كه در رهِ عشق * گاه بود رهرويت در نظر آيد
و بالجمله تفصيل اين صفت را با علاج آن مبسوطاً در كتاب « مقاليد النّجاح » ايراد نموده‌ام ، و اين مختصر را گنجايش بيش از اين نيست .
[ اخلاص ]
و ضدّريا ، اخلاص است . و آن مقامى است رفيع از مقامات مقرّبين . و كبريت احمر
و اكسير اعظم و سبب تكليف بنى نوع آدم است . بلكه صفت اخلاص سَرِ همه‌ى اخلاق فاضله و بالاترين ملكات حسنه است . قبول عمل به آن منوط و مربوط است و آيات و اخبار در فضيلت و فوايد آن بسيار است .
و در حديث نبوى صلى الله عليه و آله است كه : « هيچ بنده‌اى نيست كه چهل روز عمل را از براى خدا به اخلاص به جا آورد مگر اين كه چشمه‌هاى حكمت از دلش بر زبانش جارى مىگردد » . « 1 »
و از جناب امير عليه السلام مروى است كه : « چندان در قيد بسيارى عمل
( 2 ) . در متن معراج السعاده - ص 625 - و در برخى از چاپ‌ها « طاعت ريايى » آمده است .
( 3 ) . بوستان ، سعدى شيرازى ، باب پنجم ، حكايت 11 ، ص 307 .
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 70 ، ص 242 و احياءالعلوم ، ج 4 ، ص 276 .