مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — الصفحة ١٧٠
18 - دروغ گفتن
بسيار است ، و بس است او را از فضيلت ، كه ضدّيت با كذب دارد .
فايده : از بيانات سابقه كه در ذكر تعداد اوصاف و اخلاق شد ظاهر شد كه بسيارى از آفات از غيبت و بهتان و دروغ و شماتت و سخريّه و جدال و مراء و مزاح و تكلّم به فضول و فحش و غيرها از مفاسد زبان است ؛ و ضرر اين عضو به انسان زياده از ساير اعضا است . و آن بهترين آلات است از براى شيطان به جهت گمراه نمودن بنى نوع انسان ؛ چه ، اين عضوى است فسيح الميدان « 3 »
وسيع الجولان . پس هر كه آن را مطلق العنان ساخت ، شيطان او را به وادى هلاكت انداخت . و از اين جهت است كه در حديث رسول صلى الله عليه و آله است كه : « بيش‌تر چيزى كه مردمان را داخل جهنّم مىكند زبان است و فرج » . « 4 »
و نيز از آن جناب مروى است كه : « هر كه محفوظ ماند از شرّ شكم و فرج و زبان خودش ، از همه‌ى شرور محفوظ است » . « 5 »
و از حضرت صادق عليه السلام منقول است كه : « هيچ روزى نيست مگر اين كه هر عضوى از اعضا به زبان خطاب مىكنند و مىگويند : تو را به خدا قسم مىدهيم كه ما را به عذاب نيندازى » . « 6 »
و در روايت ديگر است : « مىگويند به زبان كه در حقّ ما از خدا بترس ؛ چه ، اگر تو راست باشى ما همه
راستيم ، و اگر تو كج شوى ما همه . كج مىشويم » . « 1 »
آرى ، اكثر محنت‌هاى دنيويّه و مفاسد دينيّه منشأ آن زبان است :
زبان بسيار سر بر باد دادست * زبان سر را عدوى خانه زاد است « 2 »
و ضدّ همه آفات زبان ، خاموشى است كه صاحب آن در نظر همه كس عزيز و
( 3 ) . فسيح : وسيع .
( 4 ) . بحارالانوار ، ج 66 ، ص 314 . ( با اندكى تفاوت . )
( 5 ) . همان ، ص 315 .
( 6 ) . اصول كافى ، ج 2 ، ص 114 .
( 1 ) . المحجّة البيضا ، ج 5 ، ص 193 و احياء العلوم ، ج 3 ، ص 108 .
( 2 ) . فرهاد و شيرين ، وحشى بافقى ، گفتار در نكويى خموشى و عشق ، ص 424 .