مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — الصفحة ١٦٨

18 - دروغ گفتن

خدا زان خرقه بيزار است صد بار * كه صد بُت باشدش در آستينى « 1 »

و بدان كه امثال اين دروغ‌ها بسيار است ؛ به خصوص در دعاها . و اكثر مردم به آن مبتلا مىباشند . آيا نديده‌اى در سحرهاى ماه مبارك رمضان بعضىها را كه دعاى ابى حمزه مىخواندند در حالى كه مشغول به شرب دخان و قهوه و صحبت با رفقا و خنده بودند ، و به كمال سرعت آن دعاى شريف را كه از جمله‌ى فقرات آن تكرار « ابكى ، ابكى » است مىخواندند ! پس اى عزيز من ! بپرهيز از دروغ گفتن ، و در وقت نماز و دعا و مناجات با قاضى الحاجات توجّهى پيدا كن و ببين با كه تكلّم مىكنى و راز دل با كه مىگويى ، اگر با يك نفر مخلوق تكلّم كنى چگونه خود را متوجّه به او مىكنى ؛ پس معامله‌ى تو با خدا - العياذ باللَّه - به قدر يك مخلوق ذليلى هم نيست . زهى جهل و نادانى ! سيّد اجل ، على بن طاووس - / رَضىَ اللَّه عنه - / در كتاب اقبال ، در عمل ماه مبارك رمضان ، فرموده كه : مبادا بخوانى اين فقره‌ى از دعاهاى اين ماه را كه متضمّن است طلب حجّ و عمره را در حالى كه مايل نمىباشى به رفتن مكّه ؛ چه ، گفتن اين كلمات با اين حال دروغ و شبيه است به سخريّه و استهزا !

ايّاكَ مِن قَول بِهِ تُفَنِّدُ * فَانتَ عَبد لِهَواكَ تَعبُدُ

تَلهَجُ فى ايّاكَ نَستَعينُ * و انتَ غَيرَ اللَّه تَستَعينُ

و يناسب فى المقام قول من قال :

تا زِ هَر بد عنانت كوته نيست * يك اعوذت اعوذُ باللَّه نيست

بلكه آن پيش صاحب عرفان * نيست الّا اعوذُ بالشّيطان

گاه گويى اعوذ و گه لاحول * ليك فعلت بود مكذّب قول

سوى خويشت دو اسبه مىراند * به زبانت اعوذ مىخواند

طرفه حالى كه دزد بيگانه * گشته همراهِ صاحب خانه

( 1 ) . حافظ ، ديوان اشعار ، غزليات ، شماره 474 ، ص 589 .