مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — الصفحة ١٣٤
1 - حسد
[
1 - حسد
1 - حسد
] صفت اول ، حسد است ؛ كه عبارت است از تمنّاى زوال نعمت از برادر مسلم خود ، از نعمت هايى كه صلاح او باشد . و اگر صلاح نباشد آن را غيرت گويند . و اگر تمنّاى زوال نكند ، بلكه مثل آن را از براى خود نيز بخواهد غبطه و منافسه « 1 »
گويند . و حسد ، اشدّ امراض نفسانيّه است و عقبه‌اى از آن صعب‌تر در راه نيست . صاحب خود را به عذاب دنيا و به عقاب عقبا مبتلا مىسازد و حسود بيچاره لحظه‌اى از غم و الم خالى نيست ؛ چه او هر نعمتى به كسى ديده متألّم مىشود . و نعمت خدا هم به حكم « وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها » « 2 »
، بى حدّ و نهايت است .
حسود از غم عيشِ شيرينِ خلق * هميشه رود آب تلخش به حلق « 3 »
و از الَم حسود اصلًا به مَحسود ضررى نرسد ؛ بلكه ثواب و حَسَنات او زياد مىشود و وِزر و و بال بر دوش حاسد بار مىشود ؛ چه ، حسود از نعمت حق ، بخيل است و بنده بىگناه را دشمن مىدارد . بلكه اگر خوب به دقّت ملاحظه شود ، حسود در مقام عناد و ضدّيت يا ربّ عباد ، و خدا را - العياذ باللَّه - جاهل يا خود را داناتر به مَصالح و مفاسد مىداند ؛ و اين هر دو كفر است . و به اين سبب آيات و اخبار بى نهايت در مذمّت اين صفت وارد شده است . و از حضرت رسول صلى الله عليه و آله منقول است كه فرمودند :
« حسد ، مىخورد اعمال حسنه را مانند آتش هيزم را » . « 4 »
و نيز فرمودند كه : « همانا براى
( 1 ) . منافسه : رقابت .
( 2 ) . سوره ابراهيم ، آيه‌ى 34 .
( 3 ) . سعدى چنين سروده است : « گه از ديدن عيش شيرين خلق * فرو مىشدى آب تلخش به حلق » ر . ك : بوستان ، باب اول در عدل و تدبير و رأى ، حكايت 27 ، ص 117 .
( 4 ) . بحارالانوار ، ج 73 ، ص 257 و اصول كافى ، ج 2 ، ص 307 با اندك تفاوت .